بهینه سازی تولید پلی فسفات توسط باسیلوس مگاتریوم سویه G11

مقدمه: پلی فسفات ها ‏که دانه های ولوتین نیز نامیده می شوند، بسپارهای خطی از ارتوفسفات های اتصال یافته با پیوندهای پرانرژی فسفوانهیدریدی هستند که در باکتری‏ها، مخمرها، قارچ‏ها، گیاهان و جانوران مشاهده می-شوند. این بسپار به طور کامل ایمن و غیرسمی است و کاربردهای متعددی در صنایع غذایی و دارویی دارد.مواد و روش‏‏ها: در این تحقیق به علت اهمیت بالای این بسپارها در صنایع مختلف، چندین عامل مانند نوع منبع کربن، غلظت منبع کربن و غلظت فسفر برای افزایش تولید پلی فسفات در باسیلوس مگاتریوم سویه g11 مطالعه و بهینه شدند. این کار با تعیین مقدار فسفر حذف شده از محیط و میزان پلی فسفات ذخیره شده در سلول انجام شد. برای اثبات معنی دار بودن نتایج به دست آمده، از آزمون های آماری تحلیل واریانس یک طرفه و توکی ‏استفاده شد.نتایج: رشد باسیلوس مگاتریوم در حضور سوکروز (جذب نوری 026/3) بهتر از گلوکز (جذب نوری 616/2) بود ولی فعالیت سلولی از لحاظ تولید پلی فسفات و حذف فسفر، در محیط گلوکز بیشتر و به ترتیب برابر با 033/0 گرم بر گرم وزن خشک توده سلولی و 61/1 گرم بر لیتر بود. به علاوه تولید پلی فسفات و حذف فسفر در راستای هم، با افزایش غلظت گلوکز محیط، کاهش یافتند. در بررسی اثر فسفر دو مرحله بالارونده و پایین رونده مشاهده شد. افزایش غلظت فسفر از 25/0 تا یک گرم بر لیتر موجب افزایش تولید پلی‏فسفات و حذف فسفر از محیط شد درحالی‏که افزایش بیشتر غلظت فسفر، یعنی از یک تا چهار گرم بر لیتر موجب کاهش آن‏ها شد. براساس اطلاعات به دست آمده از تحلیل واریانس یک طرفه و توکی، در کل اختلاف آماری معنی داری (01/0p < ) در تولید پلی فسفات و حذف فسفر از محیط در هر مرحله از بهینه سازی وجود داشت. در نهایت می توان گفت برای این سویه بهترین غلظت گلوکز و نمک دی پتاسیم فسفات برای تولید پلی فسفات به ترتیب برابر با 5 و 5/0 گرم بر لیتر است.بحث و نتیجه‏گیری: مطابق با داده های به دست آمده، بهترین منبع کربن برای رشد و تکثیر سلول، بهترین منبع کربن برای تولید پلی فسفات و حذف فسفر از محیط نیست. از آنجایی که برای تولید پلی فسفات بین غلظت های 1، 2 و 5/0 گرم بر لیتر فسفر اختلاف آماری معنی داری وجود نداشت در نتیجه برای صرفه جویی در مقدار مصرف فسفر و صنعتی بودن آن، 5/0 گرم بر لیتر بهترین غلظت فسفر برای تولید پلی فسفات است.