ارزیابی عملکرد و مقادیر پلی‌ساکارید کل بازیدیوکارپ جدایه‌های ایرانی قارچ agrocybe aegerita و hypsizygus ulmarius تولیدشده روی بسترهای مختلف

مقدمه: بقایای به ظاهر بی‌ارزش کشاورزی (کلش گندم و تفاله زیتون) و صنعتی (خرده چوب و باگاس نیشکر) حجم بزرگی از مواد زائد را تشکیل می‌دهند و به آلودگی محیط زیست منجر می‌شوند. قارچ‌ها به‌عنوان مصرف‌کنندة ضایعات مواد آلی باعث برقراری چرخه بازیافت مواد می‌شوند و مشکلات مربوط به آلودگی هوا در اثر سوزاندن این ضایعات را نیز برطرف می‌کنند.مواد و روش‏‏ها: این پژوهش به‌صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در مزرعه سد سیستان در سال 1398 انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل بسترهای کشت تراشه چوب، کلش گندم، باگاس نیشکر، باگاس نیشکر + سبوس گندم (90 به 10)، باگاس نیشکر + تفاله زیتون (90 به 10)، تراشه چوب + سبوس گندم (90 به 10)، تراشه چوب + تفاله زیتون (90 به 10)، کلش گندم + تفاله زیتون (90 به 10) و کلش گندم + سبوس گندم (90 به 10) بودند. اسپان قارچ‌های h. ulmarius  و a. aegerita تهیه شد و بسترها با اسپان مایه‌زنی شدند.نتایج: در قارچ h. ulmarius بیشترین میزان عملکرد (467.54 گرم)، وزن خشک (50.24 گرم) و بیشترین میزان پلی‌ساکارید کل (12.29 میلی‌گرم در گرم ماده خشک) به اندام میوه‌ای و کمترین زمان (14 روز) برای پنجه‌دوانی میسلیوم و پیش‌رسی (26 روز) به بستر کشت ترکیبی کلش گندم همراه با سبوس گندم (90 به 10) اختصاص داشت. همچنین در قارچ a. aegerita بیشترین میزان عملکرد (72.81 گرم)، وزن خشک (9.22 گرم) و بیشترین میزان پلی‌ساکارید کل (11.33 میلی‌گرم در گرم ماده خشک) به اندام میوه‌ای و کمترین زمان (15 روز) لازم برای کامل‌شدن پنجه‌دوانی میسلیوم و پیش‌رسی (29 روز) به بستر کشت ترکیبی تراشه چوب همراه با سبوس گندم (90 به 10) اختصاص داشت.بحث و نتیجه‏گیری: بستر کشت کلش گندم برای قارچ h. ulmarius و بستر کشت تراشه چوب برای قارچ a. aegerita به‌عنوان بهترین بستر کشت معرفی می‌شوند.

evaluation of yield and total polysaccharide amounts of the basidiocarp of iranian isolates of agrocybe aegerita and hypsizygus ulmarius mushroom produced on various substrates

abstractintroduction: seemingly worthless agricultural residues (wheat straw, olive pomace) and industrial (wood chips, sugarcane bagasse) constitute a large amount of waste that leads to environmental pollution and health hazards. fungi, as consumers of organic matter wastes, establish a material recycling cycle and also eliminate the problems related to air pollution caused by the incineration of wastes.materials and methods: the present study was conducted with a completely randomized design with three replicates in sistan damfarm in 2019. experimental treatments include substrates of wood chips, wheat straw, sugarcane bagasse, sugarcane bagasse+wheat bran (90 to 10), sugarcane bagasse+olive pomace (90 to 10), wood chips+wheat bran (90 to 10), wood chips+olive pomace (90 to 10), wheat straw+olive pomace (90 to 10), wheat straw+wheat bran (90 to 10). spawn of h. ulmarius and a. aegerita fungi were prepared and the substrates were inoculated with spawn.results: in the fungus h. ulmarius, the highest yield (467.54 g), dry matter (50.24 g), the highest amount of total polysaccharide (12.29 mg/g dry matter) and the shortest time (14 days) required to complete the spawn run. the lowest time for precocity (26 days) was allocated to the combined substrates of wheat straw with wheat bran (90 to 10). in the fungus a. aegerita, the highest yield (72.81 g), dry matter (9.22 g), the highest amount of total polysaccharide (11.33 mg/g dry matter) and the shortest time (15 days) required to complete the spawn run. the lowest time for precocity (29 days) was allocated to the combined substrates of wood chip with wheat bran (90 to 10).discussion and conclusion: a wheat straw substrate for h. ulmarius and wood chip substrate for a. aegerita were introduced as the best substrates.