جداسازی و شناسایی باکتری‌‌های تجزیه‌کنندۀ نفت خام از مکان‌های آلوده به مواد نفتی در مسجدسلیمان

مقدمه: امروزه یکی از اصلی‌ترین مشکلات زیست‌محیطی آلودگی هیدروکربنی ناشی از فعالیت‌های صنعت نفت و پتروشیمی است. نشت تصادفی نفتْ در محیط در طول اکتشاف، تولید، حمل‌ونقل و ذخیرۀ فرآورده‌های نفتی اتفاق می‌افتد. فناوری‌هایی که معمولاً برای اصلاح خاک استفاده می‌شوند، گران هستند و ممکن است به تجزیۀ ناقص آلاینده‌ها بینجامند. تجزیۀ زیستیْ فناوریِ مقرون‌به‌صرفه‌ای برای احیای مناطق آلوده به نفت است. مواد و روش‏‏ها: در این پژوهش، برای جداسازی باکتری‌های تجزیه‌کنندۀ نفت خامْ نمونه‌برداری از خاک و لجن نفتی از 7 منطقۀ آلودۀ نفتی در مسجدسلیمان انجام گرفت. برای تعیین فراوانی باکتری‌های هتروتروف و تجزیه‌کننده، شمارش باکتری‌ها با روش سریال رقت و mpn انجام شد. 24 سویه با روش غنی‌سازی کشت در محیط بوشنل هاس براث حاوی نیم‌درصد نفت خام جداسازی شدند. سپس براساسِ رنگ‌آمیزی گرم و خصوصیات کلنیْ تست گسترش نفت، هیدروفوبیسیتۀ سطح سلولی و فعالیت امولسیون‌کنندگی سویه‌ها برای غربال‌گری نخستین بررسی شدند. در مرحلۀ نهایی، غربال‌گری 10 سویۀ برتر با روش اسپکتروفتومتری و گراویمتری با غلظت نیم‌درصد نفت خام صورت گرفت. برای تایید نهایی، تجزیۀ آنالیز کرماتوگرافی گازی (gc) روی سویۀ برتر انجام شد. نتایج: سویه‌‌های شناسایی‌شده، متعلق‌به جنس‌های rhodococcus jostii strain d3 وarthrobacter citreus strain e3 بودند. دو سویۀ برتر برای بررسی اثر غلظت‌های مختلف نفت خام، اثر مواد مغذی، اثر زمان و کشت مخلوط بررسی شدند. بیشترین میزان گسترش نفت مربوط‌به سویۀ f3 و بیشترین میزان امولسیون‌کنندگی مربوط‌به سویۀ e3 بود. سویۀ d3 با 41درصد تجزیه در غلظت 5/4 و سویۀ e3 با 5/73درصد تجزیه در غلظت 5/1 بهترین نتایج را در پاسخ به غلظت‌های مختلف نفت خام نشان دادند. آنالیز گاز کرماتوگرافی تایید کرد که سویۀ d3 قابلیت حذف بیش از 95درصد نفت در غلظت نیم‌درصد را دارد. بحث و نتیجه‏گیری: سویه‌های شناسایی‌شده، ظرفیت زیادی در حذف آلودگی‌های هیدروکربنی دارند و در آینده می‌توان از آنها در سطح میدانی برای کاهش و حذف آلودگی‌های نفتی در مناطق آلوده بهره گرفت.

Isolation and Identification of Crude Oil Degrading Bacteria from Oil-polluted Areas in Masjed Soleyman

Introduction: Today, one of the main environmental problems is hydrocarbon pollution due to the activities of oil and petrochemical industries. Accidental oil spills occur in the environment during the exploration, production, transportation, and storage of petroleum products. Technologies commonly used for soil remediation are expensive and can lead to the incomplete degradation of pollutants. Biodegradation is a costeffective technology for the recovery of oilcontaminated areas. Materials and methods: This study was conducted to isolate crude oil degrading bacteria, soil, and sludge from seven oilcontaminated areas in Masjed Soleyman. To determine the frequency of heterotrophic and degrading bacteria, the bacteria were counted by the serial dilution and MPN methods. Twentyfour strains were isolated by the culture enrichment method in BushnellHaas broth medium containing 0.5% crude oil. Then, based on warm staining and colonial characteristics, oil spreading test, cell surface hydrophobicity, and the emulsion activity of the strains were examined for initial screening. Finally, the top 10 strains were screened by spectrophotometric and gravimetric methods with a concentration of 0.5% crude oil. Also, Gas Chromatography (GC) was performed on the superior strain. Results: The identified strains belonged to the genus Rhodococcus jostii strain D3 and Arthrobacter citreus strain E3. The top two strains were studied to investigate the effects of different concentrations of crude oil, nutrient effects, time effects, and mixed culture. The highest oil expansion was related to F3 strain and the highest emulsion activity rate was related to E3 strain. D3 strain with 41% degradation at the concentration of 4.5 and E3 strain with 73.5% degradation at the concentration of 1.5 showed the best results in response to different crude oil concentrations. The results of gas chromatography analysis confirmed that strain D3 can degrade 95 percent of crude oil at the concentration of 0.5%. Discussion and conclusion: The identified strains have a great potential in removing hydrocarbon pollution and can be used at the field level to reduce and eliminate oil pollution in the contaminated areas in the future.