مهتاب، رقم جدید جو آبی با عملکرد بالای دانه و خصیل و سازگاری مناسب در مناطق سرد کشور

رقم مهتاب (لاین cb-84-10) نخستین بار در سال زراعی 81-1380 از طریق خزانه کراسینگ بلوک زمستانه بین المللی ایکاردا وارد کشور شد. این لاین در طی سال ‏های زراعی 84-1381 در آزمایش‏ های ارزیابی مشاهده ‏ای، مقایسه عملکرد مقدماتی و پیشرفته ارقام و لاین‏ های جو مورد بررسی قرار گرفت و با توجه به برتری عملکرد قابل ملاحظه نسبت به سایر ژنوتیپ‏ ها برای ارزیابی نهایی در آزمایش مقایسه عملکرد لاین ‏های امیدبخش جو طی سال‏ های 86-1384 در ایستگاه‏ های کرج، مشهد، جلگه رخ، میاندوآب، تبریز، اردبیل، همدان و اراک انتخاب شد. در این آزمایش رقم مهتاب با متوسط عملکرد دانه 7167 کیلوگرم در هکتار رتبه اول عملکرد را به خود اختصاص داد و به میزان 591 کیلوگرم در هکتار (9درصد) نسبت به رقم شاهد بهمن برتری نشان داد. رقم مهتاب با تیپ رشد بینابینی، متوسط ارتفاع بوته 88 سانتی‏ متر و وزن هزار دانه 44 گرم دارای مقاومت به خوابیدگی، ریزش دانه و سازگاری وسیع در مناطق سرد کشور می ‏باشد. واکنش این لاین نسبت به بیماری‏ های زنگ زرد و سفیدک سطحی نیمه مقاوم تا نیمه حساس و نسبت به بیماری لکه قهوه‌ای نواری و لکه توری جو نیمه مقاوم است. از نظر کیفیت این لاین دارای میانگین پروتئین 11/5 درصد می‏ باشد که نشان دهنده کیفیت قابل قبول آن برای استفاده به عنوان علوفه می‏ باشد. با توجه به زیست توده بالای رقم مهتاب در مرحله خمیری نرم، این رقم قابلیت برداشت بصورت خصیل را نیز دارد. اراضی واقع در مناطق سرد استان‏ های البرز، خراسان رضوی، فارس، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، همدان، زنجان، قزوین، مرکزی، کردستان، کرمانشاه، لرستان، چهار محال و بختیاری، اصفهان و کرمان به عنوان مناطق مستعد برای کشت و توسعه رقم جدید به شمار می ‏آیند.

mahtab, new irrigated barley variety with high grain and green forage yield and appropriate adaptability in the cold climate regions of iran

mahtab barley variety (line cb-84-10) was initially selected from international winter barley crossing block nursery received from icard in 2001-2002 cropping season. during observational evaluation, preliminary yield trial and advanced yield trial during 2002-2005 cropping seasons based on its considerable grain yield compared to the other studied genotypes, this line was selected for final evaluation in the elite barley lines yield trial which was conducted in karaj, mashhad, jolge rokh, miandoab, tabriz, ardabil, hamadan and arak research stations during 2005-2007 cropping seasons. the average grain yield of mahtab cultivar in this experiment was 7167 kgha-1, that was 591 kgha-1 (9%) higher than the grain yields of check variety bahman. mahtab has facultative growth habit, plant height of 88 cm, thousand kernel weight of 44 grams and exhibits lodging resistance and non-shattering rachis as well as wide adaptability across cold regions of the country. in addition, this variety has moderately-resistant (mr) to moderately-susceptible (ms) infection responses to yellow rust and powdery mildew and mr infection response to barley stripe and barley net blotch. the protein content of this variety is 11.5% that indicates its appropriate quality for animal feeding. based on high biomass of mahtab variety in the soft dough stage, this cultivar can be also used as green forage for animal feeding. agricultural lands located in the cold regions of alborz, khorasan razavi, fars, east azarbaijan, west azarbaijan, ardabil, hamadan, zanjan, ghazvin, markazi, kurdistan, kermanshah, lorestan, chaharmahal and bakhtiari, isfahan and kerman provinces are appropriate areas for cultivation of the new cultivar.