معرفی گلرنگ پر روغن رقم امید مناسب کشت در شرایط دیم مناطق سرد و معتدل کشور

گلرنگ تنها گیاه دانه روغنی بومی ایران است که به شرایط مختلف اقلیمی کشور سازگاری بالایی دارد. رقم امید با کد لاین 13 در سال 1390 در ارزیابی کلکسیون گلرنگ موسسه تحقیقات کشاورزی دیم به دلیل میزان روغن دانه بالا مورد توجه قرار گرفت. بررسی‌های انجام شده طی سه سال برتری این لاین را از نظر میزان روغن دانه بالا تایید کرد. بررسی سازگاری 16 ژنوتیپ منتخب در سه ایستگاه تحقیقات کشاورزی مراغه، سرارود و قاملو طی دو سال 1393 و 1394 نشان داد که این لاین با میانگین 35/7 درصد بالاترین میزان روغن را داشت. در حالی که میانگین روغن رقم شاهد فرامان 29/9 درصد بود. بررسی پایداری میزان روغن و عملکرد دانه ژنوتیپ‌های مورد بررسی با استفاده از چندین روش پارامتری (شاخص برتری، شاخص هندسی و اکووالانس ریک) و ناپارامتری (آماره‌های هان، آماره عملکرد-پایداری و میانگین رتبه) نیز نشان داد که لاین انتخاب شده بیشترین پایداری میزان روغن دانه را داشت. و از نظر عملکرد دانه نیز بعد از لاین lrv51/5 بیش‏ترین میانگین و پایداری را نشان داد. استفاده از روش  ggeبای پلات نشان داد که لاین مورد نظر نزدیک‌ترین ژنوتیپ به ژنوتیپ ایده‌آل بود وفاصله زیادی با دیگر ژنوتیپ‌ها داشت. ارزیابی لاین جدید در سه مزرعه دیم استان کرمانشاه نشان داد که لاین مورد بررسی بیشترین درصد و عملکرد روغن را در هر سه منطقه تولید نمود. این لاین از نظر دو بیماری مهم زنگ گیاهچه با عامل (puccinia carthami cda)، و پژمردگی فوزاریومی دارای واکنش نیمه مقاوم بود. در مجموع با توجه به برتری‏ های لاین 13 نسبت به سایر ژنوتیپ‌های مورد بررسی این لاین با نام امید برای کشت پاییزه مناطق دیم معتدل سرد و کشت بهاره زودهنگام مناطق دیم سردسیر معرفی گردید.

introducing omid safflower variety with high oil content suitable for cold and moderate rainfed conditions of iran

safflower is the only native oilseed crop that is well adapted to different climate conditions of iran. omid safflower (carthamus tinctorius l.) variety with breeding code of line13 received attention during screening of dryland agricultural research institute safflower collection due to having 38.8 percent oil content in 2011. studies during three years confirm high oil content in this line. sixteen selected genotypes were evaluated for adaptation in three agricultural research stations including sararood, maragheh and ghamloo under rainfed condition during two years, 2014 and 2015. results showed that line13 with 35.7 percent had the highest oil content compared to faraman check variety with 29.9 percent. study on oil content and seed yield stability of genotypes through some parametric (wricke's ecovalence, superiority measure, geometric mean) and non-parametric measures (huehn measures, rank mean, rank si(1)+r ) showed that line13 had the highest oil content stability and in case of seed yield after line lrv51/5 had the highest yield average and yield stability. gge biplot showed that line13 was the closest genotype to ideal genotype with the highest oil content and had high distance with other genotypes. on - farm trials conducted in three regions of kermanshah province under rainfed condition revealed that line13 had the highest oil content and oil yield over three locations. line13 reaction against safflower rust and fusarium wilt diseases was moderate resistant. overall, line13 with superiority to other genotypes released as omid varity for fall planting in semi-cold and early spring planting in the cold drylands of iran.