چاووش، هیبرید جدید زودرس ذرت مناسب کشت در مناطق معتدل و معتدل سرد

رقم ذرت چاووش یا سینگل کراس 380 (ksc380) به عنوان یک هیبرید جدید زودرس از تلاقی دو لاین ke76009/312 و k1263/1 تولید شده است. در آزمایش مقدماتی سال 1385 در منطقه کرج، این هیبرید با میانگین عملکرد 11/92 تن در هکتار در گروه هیبریدهای برتر قرار گرفت و در سال 1386 وارد آزمایش نیمه نهایی شد. در این مرحله، هیبرید جدید با میانگین عملکرد دانه 12/18 تن در هکتار در چهار منطقه (کرج، مشهد، شیراز و کرمانشاه) نسبت به رقم شاهد دهقان، 910 کیلوگرم افزایش عملکرد دانه در واحد سطح نشان داد. هیبرید جدید در آزمایش مقایسه ارقام نهایی در هشت منطقه طی دو سال (1394-1393) با  تولید عملکرد دانه  11/54 تن در هکتار نسبت به هیبرید شاهد دهقان، برتری 750 کیلوگرمی در هر هکتار نشان داد. این هیبرید با 100 روز طول دوره رشد در مقایسه با رقم شاهد دهقان، نه روز زودرس‌تر بود. هیبرید چاووش با روش های مختلف برآورد پایداری و شاخص برتری لین و بینز، پایداری عملکرد دانه بالاتری را نشان داد. این هیبرید در آزمایش مقایسه عملکرد سال 1395 در پنج منطقه (کرج، مشهد، اصفهان، شیراز و کرمانشاه) با میانگین 12/28 تن در هکتار برتری عملکرد معادل 1/15 تن در هکتار در مقایسه با رقم شاهد دهقان داشت. در آزمایشات تحقیقی-ترویجی سال 1395 منطقه کرمانشاه هیبرید چاووش و رقم شاهد فجر با هفت تن عملکرد دانه در هکتار، عملکردی مشابه تولید نمودند. اگرچه در آزمایش ترویجی و در شرایط زارع عملکرد این ارقام کمتر از رقم شاهد سینگل کراس 704 با 9/9 تن در هکتار بود، اما برای هیبرید چاووش به طور متوسط 2 تا 3 نوبت آبیاری کمتری انجام شد. لذا برآورد می شود که با استفاده از این رقم میزان صرفه جویی آب آبیاری ذرت در سیستم های آبیاری تحت فشار حدود 800  تا 1200 متر مکعب و در سیستم آبیاری سنتی حدود 1600 تا 2400 متر مکعب در هکتار باشد. به طور کلی هیبرید چاووش با توجه به فصل رشد کوتاهتر،  مصرف آب کمتر و عملکرد مناسب علاوه بر اینکه برای کاشت بهاره در منطقه معتدل و معتدل سرد مناسب است برای کاشت تابستانه منطقه معتدل نیز توصیه می شود.

chavoosh, new early-maturing maize hybrid suitable for cultivation in the temperate and cold temperate regions of iran

maize cultivar chavoosh or single cross 380 (sc380) as a new early-maturing hybrid is produced from the crossing between ke76009/312 and k1263/1 maize inbred lines. in the preliminary yield trial, the new hybrid with 11.92 tha-1 grain yield in karaj region in 2006 was included in the group of superior hybrids and was selected for studying in the next step in the semi-final yield trial in 2007. at this stage, the grain yield mean of the new hybrid in four regions (karaj, mashhad, shiraz, and kermanshah) was 12.18 tons per hectare that showed 910 kg per hectare increase in grain yield compared to the control cultivar dehghan. the average grain yield of new hybrids in eight regions during 2014 and 2015 was 11.54 tons per hectare in the final stage experiment and showed the superiority of 750 kg compared to the control cultivar dehghan. this superiority became more apparent because the new hybrid had 100 days growth period and was nine days earlier than the control hybrid dehghan. the promising new hybrid also showed higher grain yield stability using gge-biplot stability methods and lin and binns index. this new hybrid with an average grain yield of 12.28 tons per hectare showed a yield superiority of 1.15 tons per hectare compared to the control cultivar dehghan in the yield trial in five regions (karaj, mashhad, isfahan, shiraz, and kermanshah) in 2016. in the research-extension experiments in the kermanshah region in 2016, the new cultivar (chavoosh) and control cultivar fajr produced similar grain yield (7 tons per hectare) that was lower than the control cultivar single cross 704, but for early-maturing hybrid chaavosh less irrigation (in average, 2 to 3 times) was done. therefore, it is estimated that using chaavosh hybrid under pressurized irrigation systems can save about 800 to 1200 cubic meters, and under traditional irrigation systems can save about 1600 to 2400 cubic meters of water per hectare. in general, chaavosh hybrid is recommended for spring planting in temperate and cold temperate regions due to its shorter growing period, lower water consumption and also its good grain yield. it is also recommended for summer planting in temperate regions.