سارا، اولین رقم بالنگوی شهری با قابلیت کشت در شرایط دیم مناطق سرد، معتدل سرد و گرمسیر کشور

در این بررسی توده های بومی بالنگوی شهری جمع آوری شده از مناطق مختلف کشور در نه ایستگاه تحقیقاتی کشاورزی دیم و مزارع زارعین برخی از استان ها طی سال های 1390 تا 1398 عمدتاً به صورت کشت پاییزه ارزیابی شدند. ابتدا سه توده‌‌ بومی بالنگوی شهری متعلق به استان‌های کردستان، زنجان و آذربایجان غربی  در شرایط دیم در ایستگاه‌های تحقیقاتی مراغه(منطقه سرد) در سال‌ زراعی 91-1390 و سرارود (منطقه معتدل سرد) در سال‌های‌ زراعی 91-1390 و 93-1392  بررسی و ژنوتیپ‌های برتر گزینش شدند. درآزمایش سازگاری نیز تعداد 12 ژنوتیپ در کشت پاییزه در هشت ایستگاه تحقیقاتی کشاورزی دیم سرد، معتدل سرد و گرم شامل سرارود (کرمانشاه)، مراغه (آذربایجان شرقی)، قاملو (کردستان)، گچساران (کهگیلویه و بویر احمد)، شیروان (خراسان شمالی)، شیروان‌چرداول (ایلام)، سراب چنگایی (لرستان) و خدابنده (زنجان) طی سه سال 96-1393 بررسی شدند. نتایج نشان دادکه ژنوتیپ کردستان دارای بیشترین میانگین عملکرد دانه، بهترین میانگین رتبه و نیز کمترین انحراف معیار رتبه در بین تمامی ژنوتیپ‌ها بود. بررسی در مزارع زارعین استان‌های کرمانشاه، لرستان و زنجان انجام و در مجموع ژنوتیپ کردستان دارای بیشترین عملکرد دانه و بالاترین میزان پایداری در اکثر مناطق بود. در مجموع رقم سارا (ژنوتیپ کردستان) با میانگین روغن دانه 42 درصد، کیفیت مطلوب روغن (بیشترین محتوای امگا 3 در بین محصولات روغنی) و میانگین عملکرد دانه و روغن بالا (به ترتیب 929 و 392 کیلوگرم در هکتار) مناسب کشت پاییزه در مناطق دیم معتدل سرد، سرد و گرمسیرکشور بود. نتایج بررسی‌ها در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبد نشان داد که توده‌ها در شروع رشد زایشی به دلیل ابتلا به قارچ‌های عامل بیماری زای ریشه (fusarium culmorum وrhizoctonia solani) و برگ (alternaria solani) عملکرد بسیار پایینی داشته و کشت بالنگوی شهری در مناطق پرباران و معتدل نظیر گنبد توصیه نمی شود. در آزمایش های تکمیلی نیز برای رقم سارا میزان روغن دانه 42 درصد و میزان اسید لینولنیک 87.62 درصد و بهترین تراکم 400 بوته در مترمربع تعیین گردید.

sara; the first dragon's head variety released for rainfed conditions of iran

in the present study dragon's head (lallemantia iberica f. & c. m.) landraces that collected from different parts of iran, were evaluated in nine dryland agricultural research stations in mainly fall planting during 2010 to 2019. at the beging, three dragon's head landraces belong to zanjan, kurdestan and west azarbaijane proviences evaluated in maraghe (cold region) agricultural research station in 2010 and sararood (semi-cold region) agricultural research station in 2010 and 2012 under rainfed condition, then superior genotypes selected. twelve landraces were evaluated for adaptation in eight cold, semi-cold and warm agricultural research stations including: sararood (kermanshah), maragheh (east azarbaijan), ghamloo (kurdestan), gachsaran (kohgiluieh and boierahmad), shirvan (north khorasan), shirvan chardavol (ilam), sarabchangaee (lorestan) and khodabandeh (zanjan) under rainfed condition durind three years, 2014-2017. results showed that, kurdestan genotype had the highest seed yield, the best rank and the lowest rank standard deviation among all landraces. onfarm trials conducted in kermanshah, lorestan and zanjan farmer's fields revealed that in total, sara veraiety (kurdestan genotype) had the highest performance and yield stability in most of locations. overall, sara variety with average of 42% oil content, high seed and oil yield (929 and 392 kgha-1 respectively) and high oil quality (the highest omega3 among oilseed crops) was suitable crop for fall planting in cold, semi-cold and warm drylands of iran. results from gonbad agricultural research station showed that all genotypes at the beginning of generative growth stage infected to fusarium culmorum, rhizoctonia solani and alternaria solani diseases and had the low performance therefore, growing dragon's head under high rain and moderate climates such as gonbad is not recommended. results of complementary studies showed that sara variety had 42% oil content and 62.87% linolenic acid, also 400 plants m-2 was the best plant density.