آسا، رقم کلزای آزادگرده‌افشان بهاره مناسب برای مناطق گرم جنوب ایران

اقلیم گرم جنوب ایران از جمله مناطق با قابلیت کشت ارقام بهاره کلزا است. کشت کلزا در این اقلیم با مشکل تنش های محیطی از جمله خشکی و گرمای انتهای فصل مواجه است. لذا علاوه بر عملکرد، زودرسی از اولویت های مهم در معرفی ارقام کلزای بهاره در این مناطق است. رقم آسا (لاین امیدبخش srl-93-4) یک رقم زودرس نسبتاً پرمحصول و حاصل تلاقی لاین‌زودرس بهاره r308 با رقم زمستانه پرمحصول modena است. اداره نسل های در حال تفکیک حاصل از تلاقی به روش شجره­ای انجام شد. بررسی های مقدماتی و سازگاری لاین  srl-93-4 برتری آن را نسبت به ارقام شاهد در مناطق مورد بررسی نشان داد. در آزمایش سازگاری، لاین srl-93-4 (با‌ عملکرد 2581 کیلوگرم در هکتار) نسبت به رقم شاهد rgs003 (با عملکرد 2155 کیلوگرم در‌ هکتار) برتری معنی‌داری را نشان داد. همچنین لاین srl-93-4 به طور متوسط 11 روز نسبت به رقم شاهد rgs003 زودرس‌تر بود. نتایج حاصل از روش پایداری بیانگر پایداری زیاد لاین srl-93-4 بود. آزمایش مزرعه‌ای برای ارزیابی بیماری ساق‌سیاه نشان داد لاین srl-93-4 دارای تحمل نسبی نسبت به این بیماری بود. بررسی پروفایل اسیدهای چرب نشان داد که روغن دانه لاین srl-93-4 دارای میزان اسید اروسیک نزدیک به صفر  و به لحاظ ترکیب اسیدهای چرب در حد استاندارد ولی با اسید اولئیک بیشترو اسید لینولنیک کمتر نسبت به رقم rgs003 بود همچنین میزان گلوکوزینولات کنجاله آن نیز کمتر از حد استاندارد بود. نتایج پروژه تحقیقی ترویجی در شهرستان‌های زهک و زابل از استان سیستان و بلوچستان نشان داد که لاین srl-93-4 (با عملکرد 2200 کیلوگرم در‌ هکتار) دارای تفاوت غیر معنی‌داری از نظر عملکرد دانه با رقم شاهد دلگان (با عملکرد 2361 کیلوگرم در‌ هکتار)  است، اما هشت روز نسبت به شاهد زودرس‌تر است.  بنابراین با توجه به ویژگی‌های مطلوب از جمله زودرسی، تحمل نسبی به بیماری ساق‌سیاه و عملکرد مناسب، لاین امیدبخش جدیدsrl-93-4  که با نام رقم آسا معرفی شده است، برای کشت در مناطق گرم جنوب توصیه می شود.

asa, spring open-pollinated oilseed rape cultivar suitable for the south warm regions of iran

the south warm climate of iran is one of the regions with the ability to grow spring oilseed rape cultivars. cultivation of oilseed rape in this climate faces the problem of environmental stress such as terminal drought and heat stress. therefore, in addition to yield, earliness is one of the important priorities to introducing spring oilseed rape cultivars in these areas. asa (promising line srl-93-4) is an early-maturing and relatively high-yielding cultivar that resulted from hybridization between r308 early-maturing spring line and modena as a high-yielding winter cultivar. the segregated generations were conducted by pedigree method. preliminary and adaptation trails showed that srl-93-4 line was superior compared to check cultivars in the regions under study. in the adaptation trail, the srl-93-4 line (with 2581 kgha-1 seed yield) showed a significant superiority over the control cultivar rgs003 (with 2155 kgha-1 seed yield). also, it was found that the srl-93-4 line was matured 11 days earlier than the check variety rgs003 on the average. the results of stability methods revealed that srl-93-4 line was the high stable genotype. a field trial for blackleg disease showed that the srl-93-4 line had a relative tolerance to the blackleg. analysis of the fatty acids profile showed that srl-93-4 seed oil had a level of erucic acid close to zero, and in terms of the composition of fatty acids, it was within the standard range, but with more oleic acid and less linolenic acid compared to the rgs003 variety. also, the amount of glucosinolate of the meal was less than standard level. the results of the on-farm trails in zahak and zabol regions of the sistan and baluchestan province showed that srl-93-4 line (with 2200 kgha-1 seed yield) had a non-significant difference seed yield with dalgan check cultivar (with 2361 kgha-1 seed yield); but it was eight days earlier than the check variety. therefore, due to the desirable characteristics such as early maturity, relative tolerance to blackleg disease and good performance, the new promising line srl-93-4 which released as asa variety is recommended for cultivation in the south warm regions of the country.