صفار، رقم جدید زودرس کلزا مناسب مناطق با محدودیت فصل کشت وکشت تاخیری در اقلیم‌های گرم جنوب و شمال ایران

رقم صفار (لاین زابل 10ب) حاصل گزینش به روش شجره‌ای از تلاقی goliath×19h است. بر اساس نتایج ارزیابی مقدماتی طی سال 90-1389 این لاین زودرسی معنی‌داری (13 روز) نسبت به سایر لاین‌های کلزا نشان داد. نتایج آزمایشات سازگاری در مناطق زابل، دزفول، بهبهان، بوشهر، گرگان،گنبد، ساری و مغان طی سال‌های 92-1390، نشان داد عملکرد دانه آن با رقم شاهد آرجی اس تفاوت معنی‌دار نداشت ولی از زودرسی بالایی برخوردار بود. رقم جدید نسبت به رقم شاهد آرجی اس از واریانس رتبه پایین‌تری برخوردار بود که نشان دهنده نوسان کمتر عملکرد و پایداری آن در سال‌ها و مناطق مختلف است. این لاین با داشتن طول دوره رویش 165 روز نسبت به رقم شاهد آرجی اس، 12 روز زودرس‌تر در مناطق گرم جنوب و شمال بود. درصد روغن رقم جدید، 43/15 درصد بود که با رقم شاهد تفاوت معنی‌دار نداشت اما از نظر دارا بودن مقادیر بیشتر اسید چرب اسید اولئیک و مقادیر کمتر اسید لینولنیک برتر بود. واکنش مزرعه‌ای رقم جدید به بیماری اسکلروتینیای ساقه حاکی از تحمل نسبی مناسب در اقلیم شمال بود به گونه‌ای که با رقم آرجی اس تفاوت معنی‌دار داشت. این لاین با توجه به ویژگی‌های برجسته زودرسی، پایداری در عملکرد، امکان فرار از خشکی و گرمای آخر فصل، کاهش حداقل یک نوبت آبیاری و یکنواختی در رسیدگی در سال 1397 به نام رقم «صفار» نامگذاری و برای کشت‌های تاخیری و مناطق گرم با فصل رشد کوتاه در اقلیم‌های گرم جنوب و شمال کشور نظیر جنوب کرمان، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، خوزستان و گرگان توصیه شد.

saffar, new early mature canola variety suitable for cultivation in areas with limited cultivation season and delayed cultivation in warm climates of southern and northern iran

saffar (zabol 10b line) variety was obtained by pedigree method from goliath×19h cross. based on preliminary evaluation, this variety showed significant earlier maturity (13 day), in 2010-2011, compared to the other lines of canola. based on adaptability expieriments in zabol, safiabad, behbahan, boushehr, gorgan, gonbad, sari and moghan regions in 2011-2012, its grain yield had not significant difference from control variety rgs, but had a high early maturity. the new variety had a lower rank variance which indicates the less performance fluctuations and stability in different years and regions compared to control variety rgs. saffar cultivar with 165 days growth period was 12 days earlier in maturity than control variety rgs in warm south and north regions. the oil content of new variety was 43.15%, which has not significant difference with control variety rgs but in terms of having higher amounts of oleic acid and lower amounts of linolenic acid, it has a better quality. the field response of new variety to stem sclerotinia disease showed good relative tolerance in the north climate, which has significant difference with control variety rgs. based on outstanding features such as yield stability, early maturity, possibility of escaping from drought and heat in the last season, saving at least one irrigation stage and uniformity in maturity, this line was released with the name of saffar in 2018 and recommended for late cultivation in warm areas with short growing seasons in warm south and north climate zones of the country such as the south of kerman, sistan and baluchestan, hormozgan, khuzestan and gorgan.