>
Fa   |   Ar   |   En
   پاژ، رقم جدید تریتیکاله مناسب کشت در اراضی کم بازده مناطق معتدل کشور  
   
نویسنده قدسی مسعود ,زارع فیض آبادی احمد ,ناظری محمود ,خدارحمی منوچهر ,تجلی حمید ,عزیزی ضرغام
منبع يافته هاي تحقيقاتي در گياهان زراعي و باغي - 1395 - دوره : 5 - شماره : 2 - صفحه:97 -108
چکیده    با توجه به بالا بودن سطح اراضی کم بازده در بسیاری از مناطق کشور که مناسب برای کاشت گندم و جو نمی‌باشد و با در نظر گرفتن محدودیت منابع آب، تریتیکاله در مقایسه با غلات دیگر از سازگاری بهتری برخوردار است. این تحقیقات به منظور معرفی رقم جدید تریتیکاله با اجرای پروژه‌های تحقیقاتی به‌نژادی به مدت هشت سال در مراکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی و جنوبی و موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر انجام شد. لاین امید بخشet-84-17 در سال زراعی82-1381، 83-1382 و 84-1383 به ترتیب در آزمایشات بین‌المللی مقایسه عملکرد دریافتی از مرکز بین‌المللی تحقیقات ذرت و گندم (cimmyt)، مقدماتی یکنواخت و پیشرفته مقایسه عملکرد دانه لاین‌ها و ارقام تریتیکاله در ایستگاه‌های تحقیقاتی مشهد، کرج، بیرجند و مغان مورد ارزیابی قرار گرفت و با وجود برتری عملکرد نسبت به شاهد (جوانیلو 92) برای بررسی نهایی گزینش شد. در نهایت در دو سال زراعی 85-1384 و 86-1385 آخرین مرحله ارزیابی لاین مذکور در کنار دیگر لاین‌های امیدبخش تریتیکاله در قالب آزمایش یکنواخت سازگاری و مقایسه عملکرد دانه لاین‌ها و ارقام تریتیکاله در دو ایستگاه تحقیقاتی مشهد و بیرجند انجام شد. در مجموع در آزمایشات سازگاری مقایسه عملکرد، لاین امیدبخشet-84-17 با میانگین عملکرد دانه 7269 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با عملکرد شاهد جوانیلو 92 (6354 کیلوگرم در هکتار)، از برتری عملکرد حدود 14درصد، گلدهی زودتر حدود 6-4 روز و وزن هزار دانه حدود دو گرم بیشتر از شاهد برخوردار بود. همچنین برتری عملکرد لاین et-84-17 در مقایسه با شاهدهای تریتیکاله در آزمایشات تحقیقی تطبیقی و تحقیقی ترویجی احراز گردید. میانگین عملکرد دانه لاین مورد نظر، شاهد جوانیلو 92 و سناباد به ترتیب 6772، 5168 و 6005 کیلوگرم در هکتار بود که به ترتیب 31 درصد و 12/8 درصد برتر بود و از نظر سازگاری با اراضی کم بازده (شرایط مزارع استان خراسان جنوبی) مناسب‌تر ارزیابی شد. در نهایت با برتری عملکرد و دارا بودن خصوصیات مطلوب زراعی از جمله زودرسی نسبی شایستگی آن برای معرفی به عنوان رقم جدید احراز و به نام پاژ نامگذاری و آزادسازی شد. کل ارزش حال منافع ناخالص آتی معرفی رقم پاژ در طول عمر پیک جایگزینی رقم که هفت سال در نظر گرفته شده است، 54482 میلیون ریال محاسبه شد.
کلیدواژه اراضی کم بازده، به‌نژادی، تریتیکاله و عملکرد دانه
آدرس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی, مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی, بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر, ایران, سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی, ایران, سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی, مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی, بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر, ایران, سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی, موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر, ایران, سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی, مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان جنوبی, بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر, ایران, سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی, مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کهکیلویه و بویر احمد, بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر, ایران
 
   PAJ, New Iranian Triticale Suitable for Cultivation in Low Input Lands of Moderate Region of Iran  
   
Authors Ghodsi Masoud ,Zarea Faizabadi Ahmad ,Nazeri Mahmoud ,Khodarahmi Manouchehr ,Tajalli Hamid ,Azizi Zargham
  
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved