معیار کارآمد شناسایی وضعیت اقتصادی مسلط در پلتفرم‌های دیجیتال (مطالعه تطبیقی در اتحادیه اروپا)

پلتفرم‌های دیجیتال به عنوان بازیگران کلیدی در اقتصاد مدرن، از ویژگی‌های ساختاری منحصربه‌فردی مانند اثرات شبکه‌ای، امکان ارائه خدمات رایگان و توانایی تجمیع و پردازش کلان‌داد‌ه‌ها برخوردار هستند. خصائص مورد اشاره، کاربست معیارهای معمول جهت شناسایی وضعیت اقتصادی مسلط پلتفرم‌های دیجیتال از منظر حقوق رقابت را با چالش مواجه می‌کند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به بررسی چالش‌های ارزیابی قدرت بازاری و شناسایی وضعیت اقتصادی مسلط پلتفرم‌های دیجیتال از منظر حقوق رقابت می‌پردازد. فرضیه مقاله بر این مبنا استوار است که معیارهای معمول و کلاسیک ارزیابی قدرت بازاری، یعنی سهم بازاری، موانع ورود به بازار و قدرت متقابل کاربران، امکان استخراج معیارهای جزئی و متناسب با ویژگی‌های منحصربه‌فرد پلتفرم‌ها به منظور ارزیابی قدرت بازاری آن‌ها را فراهم می‌آورد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سند «سیاست‌ها و الزامات کلان حمایت از رقابت و مقابله با انحصار» مصوب شورایعالی فضای مجازی، بستری قانونی و قابل استناد برای شورای رقابت فراهم نموده است تا بتواند این معیارهای جزئی را به‌صورت موثر به کار گیرد.

efficient criteria for identifying dominant position in digital platforms: a comparative study in the european union

the main concern of competition law is to protect the competitive process in markets and prevent any disruption to competition. generally, only those firms that possess significant market power are capable of disrupting this process. therefore, competition laws and regulations are primarily focused on preventing both actual and potential abuses of substantial market power. in this regard, assessing the market power of digital platforms—askey players in the modern digital economy—is critically important. a platform is a business model primarily designed to provide an environment that connects two or more distinct groups of users and facilitates the creation and exchange of products or other forms of value through technology. consequently, platforms are not tools of production but rather create communication channels. digital platforms exhibit several unique characteristicssuch as network effects, the ability to aggregate and process large-scale data, economies of scale, and the possibility of offering services without charging users. these features influence market structure by potentially pushing it toward concentration and dominance by a limited number of firms. evaluating these characteristics is essential for understanding the competitive dynamics of digital markets.