تبیین ضرورت تنظیم‌گری جامع‌نگر، مبتنی بر مرور انتقادی مقالات علمی – پژوهشی داخلی (2023 – 2020)

مداخله حقوقی در حوزه‌ی اقتصاد، مقررات‌گذاری و نهاد دولتی، تنها تعریف، ابزار و نهاد در حوزه‌ی تنظیم‌گری نیستند؛ به‌خصوص اگر ریشه‌ی برخی از مسائل و مفاهیم مرتبط با حوزه‌ی تنظیم‌گری را بتوان در حوزه‌ی علمی رشته‌های دیگری غیر از حقوق و اقتصاد، جستجو نمود. هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی گستره‌ی علمی، مفهومی، ابزاری و نهادی در حوزه‌ی تنظیم‌گری از طریق مطالعه‌ی منابع کتاب‌خانه‌ای و به روش توصیفی–تحلیلی و همچنین ارزیابی مقالات علمی–پژوهشی داخلی بین سال‌های 2020 الی 2023 در حوزه‌ی تنظیم‌گری به روش مرور انتقادی بود. نتایج حاصل از مطالعه‌ی ادبیات نظری و پژوهشی نشان داد: تنظیم‌گری جامع‌نگر به معنای «فراگَرد تکوین ضوابط و قاعده‌مند نمودن رفتارهای عمومی» است؛ یعنی چرخه‌ای که با شناسایی و تعریف استانداردهای تنظیم‌گری، متناسب با اهداف حکمرانی، مبتنی بر اصول، نهادها و هنجارهای جامعه، برای تنظیم‌گری رفتار مقامات سیاسی، مدیران دولتی و خصوصی و مردم آغاز می‌شود؛ و با به‌کارگیری ابزار و مکانیسم‌های ابتکاری، اجرایی می‌گردد. ارزیابی 43 مقاله منتخب نشان داد؛ علی‌رغم تاثیر علوم مختلف در حوزه‌ی تنظیم‌گری، 72% کل مقالات از رشته‌ی حقوق بهره برده‌اند و 16 مقاله یعنی 37% کل مقالات نیز با رویکرد علم اقتصاد به نگارش درآمده‌اند. در 26 مقاله یعنی 60% کل مقالات، تنظیم‌گری معادل مقررات‌گذاری تعریف شده است. 29 مقاله، یعنی 67% کل مقالات، قانون و مقررات را تنها ابزار تنظیم‌گری در نظر گرفته‌اند. در 37 مقاله یعنی 86% کل مقالات، نهادهای دولتی به عنوان نهاد تنظیم‌گر معرفی شده‌اند. درنتیجه برای اصلاح مکانیسم‌های اداره‌ی جامعه؛ تحول علمی، مفهومی، ابزاری و نهادی در تنظیم‌گری، امری ضروری است.

explaining the necessity of a comprehensive regulation, based on a critical review of internal scientific-research articles (2020-2023)

introduction the importance of regulation has increased over the past 40 years and this has played a key role in economic growth as well as an important part of social progress; because currently governments tend to interfere less in providing direct services, as a result, regulation has become a large part of theiractions. currently, governments are increasingly using contractual combinations, laws and other regulatory tools to achieve a wide range of social and economic goals.with the passing of several decades and numerous and various researches, this concept, like other subjects and concepts in the field of human sciences, has undergone changes and transformations; in such a way that all the elements in the previous definition can be questioned and challenged:is the intervention in the matter of regulation, only in economic affairs and with the appropriate approach in this field?is the government the only regulatory institution?are laws and regulations the only regulatory tools and mechanisms?if the answer to all the above questions is no; in this case, what definition of regulation can be provided that is comprehensive in all its points and types?