امکان سنجی فقهی حقوقی وقف اوراق بهادار مبتنی بر آموزه های حقوق اقتصادی

با در نظر گرفتن جریان جهانی سازی اقتصاد و ارتباط متقابل دانش حقوق و اقتصاد، امروزه شاهد بازتعریف مفاهیم و استانداردهای اقتصادی تاریخی با معیارهای نوین می باشیم بدین‌سان، در حقوق ایران که نظام قانونگذاری ان، منبعث از فقه امامیه است، توجه به مطالعات تطبیقی از اهمیت خاصی برخوردار بوده که این امر پویایی بیش از پیش موضوعات فقهی را ایجاب می‌نماید. در این میان، وقف اوراق بهادار به عنوان موضوعی مبتلابه درگیر برخی ازاختلاف نظرها است. با وجود اینکه فصل مشترک تمامی این بحثها بر اصل موضوع وقف صحه گذارده اند، ولیکن در تبیین مفهومی برخی از مصادیق دچار تشتت آراء هستند. از آنجا که تحول و دگرگونی اقتصادی جوامع سبب تحول بازارهایاقتصادی شده است، تحلیل های فقهی-حقوقی بایستی منطبق بر موضوعات و مصادیق روز بازارهای اقتصادی گردد و پاسخگوی نیازهای روز جامعه باشد. با وجود برخی دیدگاه های موافق و مخالف بر قابلیت وقف اوراق بهادار که موضوع اصلی این تشتت نظرات، اختلاف بر سر قابلیت مالیت داشتن، عینیت داشتن و منافات داشتن انتفاع از اوراق بهادار با فرض بقای موضوع آن است. در این مقاله از روش بررسی و تحقیق مبتنی بر روش مطالعاتی همراه با استدلال قیاسی استفاده شده است. ضمن بررسی مفهوم اوراق بهادار و وقف و ذکر ادله موافقین و مخالفین و ارزیابی و تحلیل ادله مطروحه، در نهایت به این نتیجه رسیده ایم که با وجود بنای عقلا و عدم تحدید شرایط وقف در کلام شارع و با استناد به عمومات ادله صحت ضمن توسعه مفهوم عین که اعیان غیرمادی و اعتباری را نیز در برمی دارد و تعلق رابطه اعتباری مالکیت نسبت به آنها صحیح تلقی می گرداند و ازسوی دیگر با توجیه وقف اوراق بهادار با استناد به اصول اقتصادی هزینه اتکا و پیامد محوری و بر اساس آثاری نظیر نقش وقف در کاهش نابرابری و اهمیت آن در رشد بهره وری، از منظر حقوق اقتصادی نیز وقف این اوراق قابلیت اعمال و اجرا دارد .

the jurisprudential and legal feasibility of endowment of securities based on the teachings of economic law

introduction as one of the historical, social and religious achievements, the waqf institution has a significant position inthe social system and its capacities can be used to develop economic convergence in the society. humanity seems to be a very complicated task. however, despite the fact that the common thread of all these debates is on the topic of endowment, it seems that explaining the concept of endowment property with the transformation and evolution of societies, especially from the economic point of view, and also the emergence of new properties in the economic market. to some extent, the feasibility of endowment of any property has confused the opinions of jurists and jurists, and in this respect, there has been a difference of opinion regarding the capacities of the endowmentinstitution and modern economic relations.nowadays, one of the important interdisciplinary topics is the adaptation of the waqf institution with economic rights. first of all, there should be poems that explain the position and juridical and legal nature ofsecurities as a financial instrument, which sometimes indicates the ownership position of a person in general in the stock market (stocks) and sometimes indicates a creditor relationship from a government institution or company (partnership bonds). and sometimes it is a representative of property rights that is shown as the option to buy and sell.in this article, the paper of securities as a financial and economic tool that has a more generalconcept of endowment of shares in the stock exchange has been processed, which in addition to the theoretical value of the subject and the detailed follow-up on the subject in jurisprudence and law has a lot of practical value, including the most important the cases are to know the position and role of legal transfer and the legal nature of the transactions and contracts that are carried out in relation to the mentioned papers.