اعتبار شرط وجه التزام در دیون پولی؛تحلیل رای وحدت رویه شماره 805 هیات عمومی دیوان عالی کشور

پیش بینی وجه التزام در تعهدات پولی اگرچه رایج است اما ترویج آن موجب نگردیده تا ماهیت و احکام آن بدون اختلاف مورد قبول حقوقدانان باشد. بنا به طبع این تعهدات، ریشه اختلافات به ماهیت پول و حرمت ربای قرضی بر می گردد. اگرچه ضرورت بانکداری نوین موجب گردید تا قانونگذار در قانون عملیات بانکداری بدون ربا با شرایطی مطالبه مازاد بر مبالغ پرداختی را جایز بداند، اما اختلاف در جواز پیش بینی چنین شرطی همچنان در سایر موارد باقی ماند. این اختلاف نظرها موجب تشتت آراء محاکم گردید تا جائی که دیوان عالی کشور در راستای وظایف خود اقدام به صدور رای وحدت رویه شماره 805 نمود. در این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی شرط وجه التزام در تعهدات پولی با تحلیل رای وحدت رویه شماره 805 دیوانعالی کشور با تکیه بر رویه قضایی مورد بررسی قرار گرفت. نتیجه بدست آمده نشان می دهد: شرط وجه التزام ولو به بیشتر از میزان تورم، معتبر است.

the penalty clause in monetary obligations by analyzing the procedural unity verdict no. 805 of the supreme court

abstractalthough the provision of the penalty clause in monetary obligations is common, its promotion has not made its nature and rules acceptable to lawyers without any difference. according to the essence of these obligations, the root of the disputes goes back to the nature of money and the sanctity of loan usury. while the need for new banking has led the legislature to allow for claiming the excess of the amounts paid in the usury-free banking law under certain conditions, disputes over the permission to the provision of such conditions have persisted in other cases. the disagreements have caused the divergence of courts so that the supreme court, in line with its duties, issued the procedural unity verdict no. 805. the present study used a descriptive-analytical research method to examine the penalty clause in monetary obligations by analyzing the procedural unity verdict no. 805 of the supreme court and relying on judicial procedure. the results show that the penalty clause is valid even if it is higher than the inflation rate.