تکوین هژمونی انقلاب اسلامی بر مبنای الگوی گرامشی (1342-1357)

بحث چگونگی شکل‌گیری بلوک انقلابی در نیمه دوم رژیم پهلوی یکی از موضوعات حائز اهمیت در فهم و تحلیل انقلاب اسلامی است که به موضوع نیروهای اجتماعی فعال؛ گفتمانهای مطرح؛ ارتباط آنها؛ و در نهایت چگونگی غلبه اسلامگرایی به رهبری امام خمینی بر دیگر رقبا می‌پردازد. به همین منظور، این مقاله پرسش اصلی خود را بر چگونگی تکوین هژمونی انقلابی در جامعه مدنی (1342-1357) متمرکز کرده است. فرضیه مقاله بر مبنای الگوی آنتونیو گرامشی این بوده است که دولت صرفاً استوار بر قوای قهریه محض نیست و بلکه باید در درون جامعه به واسطه اقناع توده‌ها به هژمونی دست پیدا کند تا هم مشروعیت و هم اقتدار داشته باشد. یافته‌های تحقیق نشان داده است که در بازه زمانی سالهای 1342تا 1357 رژیم پهلوی هژمونی را در جامعه مدنی کم کم از دست می‌داد و در مقابل هژمونی انقلابی در جامعه مدنی تکوین پیدا می‌کرد تا در نهایت رژیم در این جنگ مواضع مغلوبه شد و اسلامگرایان توانستند هم ایدئولوژیهای رقیب (لیبرالیسم و مارکسیسم) و هم گفتمان غربگرای دربار را شکست دهند. رویکرد تحقیق جامعه ‌شناسی فرهنگی و شیوه جمع آوری داده‌ها کتابخانه‌ای و اسنادی بوده است.

the formation of the hegemony of the islamic revolution based on gramsci's model (1357-1342)

the discussion of how the revolutionary bloc was formed in the second half of the pahlavi regime is one of the important issues in understanding and analyzing the islamic revolution. such an analysis deals with the issue of active social forces, discourses, their relationship, and finally how islamism under the leadership of imam khomeini prevailed over other competitors. for this purpose, this article has focused its main question on how to develop revolutionary hegemony in civil society (1342-1357). the hypothesis of the article based on gramsci's model is that the government is not based solely on coercive powers, but it must achieve hegemony within the society by persuading the masses in order to have both legitimacy and authority. the findings of the research have shown that between 1342 and 1357, the pahlavi regime gradually lost its hegemony in the civil society. in contrast to hegemony, a revolution developed in civil society. in the end, the regime was defeated in this war of positions. the islamists were able to defeat both the competing ideologies (liberalism and marxism) and the western discourse of the court. the research approach is cultural sociology and the data collection method was documentary.