تحلیل و امکان‌سنجی عناصر قومی و بومی در تدوین الگوهای لباس و پوشش مناسب دانش‌آموزان دوره‌ی ابتدایی

در بسیاری از محیط‌ها، خصوصاً محیط‌های آموزشی و مدارس، توجه به آراستگی های ظاهری و نحوه‌ی پوشش از عوامل مهم در نشاط‌آفرینی به شمار می‌آید. با دقت در پوشاک دانش‎آموزان در مناطق مختلف ایران با توجه به تنوع قومی ‌‌می‎توان رد پای فرهنگ بومی هر منطقه را در نوع نقش‌پذیری الگو و رنگ پوشاک دانش‎آموزان مشاهده کرد؛ براین‌اساس در این پژوهش، تاثیر عناصر قومی و بومی در شکل ظاهری پوشاک دانش‎آموزان از نظر الگو و رنگ‌پذیری منطقه‎ای‌‌ مورد بررسی قرار گرفته و برای این منظور از محتوای تحلیل مضمون استفاده شده است. روش پژوهش، در بخش اول، تحلیل مضمون است که با مصاحبه‌ از 23 نفر انجام شد و، در بخش دوم، از نوع کمّی است. جامعه‌ی آماری، در بخش دوم، شامل کلیه‌ی معلمان و مدیران مقطع ابتدایی شهر بجنورد به تعداد 260 نفر است که از این تعداد 167 نفر به عنوان حجم نمونه و به روش غیراحتمالی در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده، پرسش‌نامه‌ی محقق‌ساخته‌ی 36 سوالی است. بعد از تایید روایی محتوایی پرسش‌نامه توسط خبرگان، سنجش اعتبار پرسش‌نامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ مقدار 0.86 محاسبه شد. جهت تحلیل سوالات از نرم افزارspss24  استفاده گردید. نتایج در بخش تحلیل مضمون نشان‌دهنده‌ی هفت مولفه‌ی اصلی شامل مولفه‎های آداب و رسوم قومی و محلی، میراث فرهنگی، آموزش و تبلیغ ، نحوه‌ی پوشش مردمی، رقابت و طراحی مد، برنامه‎های تشویقی و قوانین و مقررات بود و نتایج در بخش کمّی نشان داد که از بین مولفه‌های شناسایی‌شده، آداب و رسوم قومی و محلی، میراث فرهنگی، آموزش و تبلیغ و قوانین و مقررات در تدوین استانداردها و الگوهای لباس و پوشش مناسب دانش‌آموزان دوره‌ی ابتدایی بیشترین تاثیرگذاری را دارا هستند.

analysis and feasibility study of ethnic and indigenous elements in designing appropriate clothing patterns for primary school students

introduction education plays a crucial role in shaping both individual and societal development. as a result, schools are expected to provide a dynamic and nurturing environment that fosters students' talents. achieving these educational goals requires school administration to embrace decentralized, participatory, and flexible decision-making approaches that create an engaging learning space for administrators, teachers, and students (rezaei kalantari et al., 2011). one aspect of school life that has sparked debate is the use of uniforms. while many schools enforce uniformity in students' attire, opinions differ on its impact. psychologists argue that uniform colors can have both positive and negative effects on students. additionally, school administrators often impose dress codes based on cultural traditions and personal preferences, sometimes disregarding the psychological effects of color choices (rajaei, 2018).beyond dress codes, education plays a vital role in shaping national identity. a strong national identity emerges when students internalize societal norms, values, and cultural symbols, leading to social cohesion (hansenne & bianchi, 2009). the education system must therefore instill national identity by integrating relevant cultural elements into learning environments (ansari, 2013). in iran, recent educational reforms have emphasized the need for transformation, addressing the limitations of the existing system to better align with national, cultural, and societal needs. this led to the approval of the fundamental transformation document in education in 2011 (mirmohammadi, 2004). given this context, this study explores the role of ethnic and indigenous elements in shaping school uniform standards for elementary students. it seeks to answer the question:what ethnic and indigenous elements should be considered in developing appropriate clothing patterns for elementary school students?