نشانه‌‎شناسی فرهنگی جایگاه مهاجرین افغان با تحلیل فیلم‎‌‌‌های برادران محمودی

در مقاله حاضر تلاش بر این بوده است؛ تا با بهره‏‌گیری از مقوله «مرکز-حاشیه» در نشانه‌‏شناسی فرهنگی یوری لوتمان خوانشی از فیلمهای «چند متر مکعب عشق»، «رفتن»، «شکستن همزمان بیست استخوان» محصول مشترک برادران محمودی (نوید و جمشید) صورت گیرد. تحقیقات بسیاری در ارتباط با حضور مهاجرین افغان و سکنی‌گزیدن ایشان در حاشیه شهرهای ایران صورت گرفته است اما آنچه؛ پس از گذشت حدود چهل سال حضور ایشان در ایران ملموس است، پیشرفت آنها و تغییر جایگاه فرهنگی ایشان و افزایش تعاملات با کنشگران ایرانی است. موضوعی که در تحقیقات حاضر چندان به آن توجه نشده است. لذا مقاله حاضر درصدد بوده است که؛ با بهره‎گیری از مفهوم اقامتگاه به پیشرفت جایگاه آنان در سپهرنشانه‎ای ایران بپردازد. درواقع هدف این تحقیق نمایش این مسیر با تاکید بر سکونتگاه‎‌‌های مهاجرین است. گزینش فضاها و حرکت روبه‌جلوی مهاجرین از طریق نشانه‎‌‌های مکانی یعنی تغییرات در ساختار اقامتگاه‎‌‌های آنها و نیز نشانه‌‎های غیرمکانی همچون گفتار و کردار ایرانیان و افغان‌ها در آثار مورد نظر قابل بررسی است. بنابراین پرسش پژوهشی را می‎توان این‌گونه طرح کرد: روند تغییر جایگاه فرهنگی مهاجرین افغان از حاشیه به مرکز به چه ترتیبی صورت گرفته است؟ لازم به ذکر است که این پژوهشِ کیفی، به‌شکل اسنادی و با تکیه بر منابع دیداری و نوشتاری انجام و به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است. یافته‌های این پژوهش مشخص می‎کند که مهاجرین افغان در ابتدای ورود، رویکرد «مرکز و حاشیه» را اتخاذ کرده‌اند اما به مرور با بیشتر شدن تعاملات با سپهرنشانه‎ای ایران از حاشیه به سمت مرکز پیشرفت نمودند. در این شرایط دوگان «مرکز-حاشیه» را کنار گذاشته و وارد فضاهای چهارگانه فرهنگی رولان پوسنر شده‌اند. درواقع ایشان تاکنون فضاهای فرافرهنگی، پادفرهنگی و فضای فرهنگی حاشیه‎ای را اشغال کرده‌اند. نشانه‌‎ها بیانگر این مطلب هستند که؛ ایشان هنوز به فضای فرهنگی مرکزی راه نیافته‌‎اند.

cultural semiotics of the position of afghan immigrants based on the films of the mahmoudi brothers

in this article، an attempt is made to make use of the center-margin category in lutman's cultural semiotics to read the films how many cubic meters of love، going، breaking twenty bones at the same time jointly produced by the brothers mahmoudi (navid and jamshid) should take place. many researches have been done in connection with the presence of afghan immigrants and their settling in the outskirts of iranian cities، but what is tangible after the passage of about forty years of their presence in iran is their progress and the change of their cultural position and the increase of interactions with iranian activists. an issue that has not been paid much attention to in the current research. therefore، this article tries to improve their position in iran's geography by using the concept of residence. in fact، the purpose of this research is to show this path with an emphasis on the settlements of the immigrants. therefore، the research question can be posed as follows: in what order has the process of changing the cultural position of afghan immigrants from the periphery to the center been carried out? this research indicates that the afghan immigrants adopted the approach of center and periphery at the beginning of their arrival، but over time، with increasing interactions with iran، they progressed from the periphery to the center. in this situation، the duo abandoned the center-periphery and occupied transcultural، countercultural and marginal cultural spaces. the signs indicate that they have not yet entered the central cultural space. the selection of these spaces and the forward movement of immigrants can be investigated through spatial signs، i.e. changes in the structure of their residences، as well as non-spatial signs such as the speech and actions of iranians and afghans. it should be noted that this qualitative research was conducted in the form of documents، relying on visual and written sources and written in a descriptive-analytical way.