تحلیل نهاد موزه در نسبت با گفتمان ناسیونالیسم در دوره پهلوی بر اساس آرای لاکلا و موف (موردهای مطالعه: موزه ایران باستان، موزه فرش ایران، موزه هنرهای معاصر تهران)

موزه در جایگاه نهادی چندوجهی و چند کارکردی، دارای مفهومی اجتماعی و فرهنگی در سطح جامعه بوده که با قدرت، ایدئولوژی و گفتمان‌های حاکم، در ارتباط است. در این ‌بین، ناسیونالیسم یکی از گفتمان‌های اصلی است که می‌تواند نهاد موزه را به ‌طور کامل در بر گیرد و نشان ‌دهد که چگونه از موزه‌ها برای خدمت به آن استفاده می‌شود. بر این اساس تاسیس و دگرگونی موزه‌ها با توجه به ایدئولوژی دولت پهلوی در برساخت هویت ملی و به ‌عنوان بازنمودی از تغییرات سیاسی- فرهنگی در مقطع حساس جامعه ایران قابل بررسی است؛ لذا در پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش گفتمان ناسیونالیسم پهلوی در نهاد موزه، سه موزه «ایران باستان»، «فرش ایران» و «هنرهای معاصر تهران» مورد مطالعه قرار گرفته است و به دنبال پاسخ به این سوال است که تحولات گفتمان ناسیونالیسم در دوره پهلوی چه نقشی در نهاد موزه داشته ‌است؟ رویکرد پژوهش کیفی و از روش تحلیل گفتمان با تاکید بر نظریه لاکلا و موف استفاده شده است. حاصل آن که مفصل‌بندی متفاوت از گفتمان ناسیونالیسم در دوره پهلوی اول ذیل دال مرکزی «باستان‌گرایی» و در دوره پهلوی دوم با دال مرکزی «اصالت گرایی؛ بازگشت به خویشتن»، در ابعاد و کردارهای گفتمانی مختلف چون نام‌گذاری، معماری، موقعیت شهری و مجموعه‌های به نمایش گذاشته‌شده در موزه‌های موردنظر، قابل‌رویت است. درواقع نهاد موزه به‌مثابه نمادی دولتی، درگیر در گفتمان مذکور بوده که عمیقاً جزئیاتش را تعیین کرده است؛ بنابراین موزه‌ها دارای کارکردی گفتمانی و نسبتی خاص با گفتمان بوده‌اند.

analysis of museum as an institution in relation to nationalism discourse in the pahlavi period based on the opinions of laclau and mouffe: a case study of museum of ancient iran، carpet museum of iran، and tehran museum of contemporary art

museum as a multi-faceted and multi-functional institution، has a social and cultural concept at the community level، which is related to power، ideology and dominant discourses. meanwhile، nationalism is one of the main discourses that can fully encompass the museum institution and show how museums are used to serve it. based on this، the establishment and transformation of museums can be examined according to the ideology of the pahlavi government in the construction of national identity and as a representation of political-cultural changes at a critical stage of iranian society. therefore، in the current study، in order to analyze the relationship between the museum institution and the discourse of nationalism in the pahlavi period، three museums including: museum of ancient iran، carpet museum of iran، and tehran museum of contemporary art have been studied. the main question is: what effect did the evolution of nationalism discourse have on museum as an institution in iran during the pahlavi period? the qualitative research approach and discourse analysis method have been used with an emphasis on the theory of laclau and mouffe. the data was collected qualitatively through library research. sampling was conducted purposefully and with a type strategy (in the case of iranian museums). the purpose of case sampling is to select obvious examples and average cases of the subject and phenomenon to provide a detailed description of it. as a result، different articulations of nationalism discourse in the first pahlavi period under the central sign of archaism and the second pahlavi period with the central sign of originalism، back to yourself can be seen in various dimensions and discourse acts such as naming، architecture، urban location، and the collections exhibited in the museums. the museum institution، as a government symbol، was involved in the discourse، which has deeply determined its details; therefore، museums have had a discourse function and a special relationship with discourse.