ارزش‌های اجتماعی در اولویت‌گذاری سلامت: تحلیل اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران

مقدمه: نظام سلامت به عنوان جزئی از نظام گسترده اجتماعی ملزم به در نظر گرفتن ارزش های اجتماعی در تصمیمات اولویت گذاری سلامت می باشد. این مطالعه با هدف شناسایی ارزش های اجتماعی مورد توجه در اسناد بالادستی مرتبط با سلامت انجام شد.روش ها: در این مطالعه کیفی از چارچوب clark-weale برای شناسایی ارزش ها استفاده شد. شناسایی اسناد کلیدی مرتبط با حوزه سلامت (11 سند) به طور هدفمند انجام شد. اسناد شامل قانون اساسی، برنامه های پنج ساله توسعه، قانون بیمه همگانی، برنامه پزشک خانواده شهری، نقشه تحول نظام سلامت جمهوری اسلامی، قانون تشکیل وزارت بهداشت و قانون تشکیلات و ساختار وزارت بهداشت بود. با استفاده از تحلیل محتوایی اقدام به تحلیل هر یک از ارزش ها گردید.نتا یج: رویکرد متفاوتی در توجه به ارزش های اجتماعی وجود داشته است. در برخی از اسناد صراحتاً به بیان ارزش های اجتماعی و لزوم توجه به آن ها پرداخته شده است. در حالی که در برخی دیگر تلویحاً به تعدادی از آن ها اشاره شده است. نقشه تحول سلامت جامع ترین سند از نظر توجه به ارزش ها بود و ارزش عدالت پرتکرارترین ارزش در اسناد بود. اثربخشی بالینی در هیچ یک از اسناد، مورد توجه قرار نگرفته بود.بحث و نتیجه گیری: اگرچه به مرور زمان، اهمیت ارزش های اجتماعی در اسناد بالادستی افزایش یافته است ولی رویه یکسانی در آن ها وجود ندارد و در هریک بر ارزش های متفاوتی تاکید شده است. به نظر می رسد استفاده از اسناد بالادستی به عنوان یک راهنمای عملی در حصول اهداف نظام سلامت تاثیر گذار باشد.

Social Values in Health Prioritizing: the analysis of national documents of Iran

Background: Health system, as a part of the wider social system, should consider social values in decisions for health prioritizing. This study was aimed at identifying social values considered in the healthrelated national documents.Methods: This qualitative study was conducted based on the ClarkWeale framework to identify the social values in health related national documents. Identification of healthrelated basic documents (11 documents) was performed purposefully. Documents included Iran's Constitution Law, the 5year development plan, national health insurance law, urban family physician program, health sector development map, Health Ministry foundation law and Health Ministry structure and organizational law. Each value was analyzed based on qualitative content analysis.Results: Different approaches toward considering social values were observed. While some documents had explicitly considered social values, some others had implicitly considered them. The health Road Map was the most comprehensive document in terms of considering social values. Equity was the most repeated value in documents and clinical effectiveness was not mentioned in any of the documents.Conclusion: Although, the importance of social values has been increased in national documents during the recent years, it dose not have the same trend in different documents and each of them have emphasized on different social values. It seems that using national documents, as a practical guide, can be effective in achieving health system goals.