طبقه‌بندی دما و بارش در ایران‌زمین با استفاده از روش‌های زمین‌آمار و تحلیل خوشه‌ای

زمین‌آمار یکی از مهم ترین روش‌های برآورد توزیع مکانی پدیده‌های جغرافیایی به‌ویژه بارش و دما می‌باشد؛ چرا که برآورد دقیق آنها در بسیاری از علوم مانند هیدرولوژی، جغرافیا، کشاورزی و آبیاری حایز اهمیت می‌باشد. در این مطالعه به ‌منظور دست‌یابی به بهترین روش درون‌یابی دما و بارش ایران از روش‌های زمین‌آمار کریجینگ ساده (sk)، کریجینگ معمولی (ok) و کریجینگ عام (uk) استفاده شده است. در این راستا برای دست‌یابی به این مقصود180 ایستگاه همدیدی و کیلیماتولوژی کشور که دارای بیشترین طول دوره آماری بوده اند، در محدوده کشور انتخاب شد. سپس برای انجام این پژوهش ماتریسی با ابعاد 118 109 ایجاد گردید و به‌عنوان پایگاه داده‎ای در این تحقیق مورد استفاده واقع شد. پس از مشخص شدن بهترین روش میان یابی به‌منظور طبقه‌بندی از تحلیل خوشه استفاده شد. برای تجزیه تحلیل داده ها و ترسیم نمودارها از نرم‌افزارهای arcgis, spss و matlabبهره گرفته شد. یافته‌ها نشان داد که روش کریجینگ ساده از نوع نمایی و کریجینگ معمولی از نوع کروی بهترین روش برای میان یابی و درون‌یابی بارش و دما می‌باشد. نتایج حاصل از تجزیه خوشه‌ای بروی یاخته‌های دما و بارش پنج پهنه اقلیمی را مشخص نمود که این مناطق عبارت است از: معتدل گرم - سرد و نیمه‌خشک – معتدل مرطوب – گرم خشک – بسیار گرم و خشک.