تحلیل اثرگذاری عوامل ساختاری- نهادی موثر بر مشارکت روستاییان در فرایند اجرای طرح‌های هادی روستایی (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان خواف)

مشارکت بدون شک عامل اساسی در توفیق فرایند طرح‌های توسعه روستایی است، اما تمرکز قدرت نزد دولت و نهادهای اجرایی سبب می‌گردد تا مشارکت مردم در فرایند تهیه، اجرا و نگهداری این طرح‌ها، با چالش روبرو شود. در این مقاله تلاش شد تا عوامل ساختاری-نهادی موثر بر مشارکت روستاییان در فرایند اجرای طرح‌های هادی روستایی مورد بررسی قرار گیرد. روش تحقیق در این مطالعه، از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی- تحلیلی و همبستگی است. جامعه آماری تحقیق، 21 روستا که در آنها طرح هادی اجرا شده است و از بین آنها10 روستا با جمعیت 5504 خانوار به روش نمونه‌گیری انتخاب گردید. در سطح روستاهای مورد مطالعه با روش نمونه‌گیری (کوکران) 233 خانوار روستایی‌ انتخاب و به روش نمونه‌گیری تصادفی مورد پرسشگری قرار گرفتند. یافته‌های مطالعه بر اساس نتایج به دست آمده از آزمون‌های همبستگی تیپ پیرسون نشان می‌دهد که ارتباط معنی‌دار و نسبتاً قوی با ضریب 477/0 بین عوامل ساختاری-نهادی موثر بر مشارکت و فرایند اجرای طرح‌های هادی روستایی وجود دارد، به نحوی که عوامل ساختاری- نهادی موثر بر مشارکت حدود 25 درصد تغییرات متغیر وابسته را تبیین می‌نماید و در بین عوامل ساختاری- نهادی، متغیر نقش تشکل‌های مردم نهاد در مشارکت‌آفرینی به میزان 6/25 درصد بر روند اجرای طرح هادی تاثیرگذار بوده است. در توزیع فضایی رابطه بین عوامل ساختاری-نهادی موثر بر مشارکت و روند اجرای طرح‌های هادی در شش روستا، همبستگی مستقیم و نسبتاً کاملی وجود دارد.