تحلیلی بر چالش‌ها و راهبردهای توسعه‌ی پایدار منطقه‌ای با رویکرد آینده‌پژوهی (مطالعه موردی: منطقه آزاد ارس)

امروزه ضعف در ساختارهای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و مدیریتی موجبات بروز انواع چالش‌ها در شهرها و مناطق گوناگون گردیده است که این امر محرک‌های تاثیرگذار اساسی در عدم دست‌یابی به توسعه پایدار را شکل داده است. بنابراین بهره‌گیری از رویکردهای نوین در راستای شناسایی انواع چالش‌ها و آینده‌پژوهی آن‌ها و هم‌چنین، کاربست برنامه‌ریزی استراتژیک به‌منظور دست‌یابی به پایداری و توسعه‌ پایدار ضرورتی اجتناب‌ناپذیر می‌باشد. در این راستا، هدف از این پژوهش آینده‌پژوهی چالش‌های منطقه آزاد ارس در راستای دست‌یابی به توسعه‌ پایدار و ارائه‌ راهکارهایی در جهت بهبود وضعیت موجود و آینده‌ منطقه می‌باشد. روش پژوهش در این مطالعه کاربردی با ماهیت آینده‌نگاری بوده که به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل اثرات متقاطع در نرم‌افزار micmac استفاده شده است. هم‌چنین، داده‌های این پژوهش با بهره‌گیری از روش دلفی نخبگان و مدیران شهری گردآوری شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که آینده‌ چالش‌های پیش روی توسعه‌ پایدار منطقه آزاد ارس به شدت تحت تاثیر ضعف مدیریت و نبود برنامه‌ مشخص برای توسعه‌ آن‌ها (عدم بهره‌مندی از الگوهای نوین مدیریتی همچون حکمروایی و مدیریت دانش‌بنیان)؛ ضعف نهادهای مالی – پولی؛ و وجود محدودیت‌های قانونی برای توسعه‌ کالبدی بخش صنعت در وسعت زیادی از منطقه مصوب به دلایل مناسب بودن این زمین‌ها برای کشاورزی قرار خواهد گرفت. هم‌چنین، نتایج ارزیابی پایداری/ناپایداری منطقه بر اساس چالش‌های مورد مطالعه حاکی از آن است که این چالش‌ها ناپایدار بوده و می‌توان با برنامه‌ریزی استراتژیک و توسعه‌ خلاق و واقع‌نگر بر اساس پارادایم آینده‌نگر از راه بازتعریف نقش و جایگاه منطقه آزاد ارس در عرصه‌ ملی و بین‌المللی و ارتقای نقش‌ها و عملکردها به توسعه پایدار منطقه نائل آمد.

Analysis of sustainable development guidelines & challenges with future trending survey (Case study: ARAS Free region)

Nowadays, weakness of economical, social, political and management structures cause to eminence of many challenges in cities and different regions and this case is main and effective stimulant in lack of accessibility to sustainable development. So, using modern surveys to recognize many challenges and their future trending and guideline of strategic planning to reach sustainability and sustainable development is inevitable necessity. The aim of current study is investigation of ARAS Free region future trending challenges along reaching to sustainable development and presenting guidelines to it’s position improvement and future situation. Methodology is applied and applicable form with future trending and cross – sections effects analysis technique was used to data analysis with MICMAC Software. Current study data and information were gathered by using elites and urban managers Delphi’s method. Results showed that future challenges for ARAS Free region sustainable development were under severe effect of management weakness and lack of certain plan to develop, lack of using management modern patterns such as governance and knowledgebased management; financialmonetary weakness and existence of legal restrictions with framework case in industry par by regarding high and extensive area in issued region and suitable of lands for agriculture. Also, evaluation of mentioned region stability/instability based on investigated challenges showed that; challenges are instable and strategic planning, real and innovative development according to future trending paradigm, role redefinition and ARAS Free region position in national and international arenas will recognize with roles/actions enhancing by regarding sustainable development.