سنجش میزان توسعه‌یافتگی شهرستان‌های استان کرمان با استفاده از تکنیک ادغام

رشد شتابان جمعیت و توسعه فیزیکی مناطق، همواره توزیع بهینه خدمات عمومی را با مشکل مواجه ساخته است. این امر منجر به عدم تعادل فضایی مناطق در گذر زمان شده است. هدف پژوهش حاضر «سنجش میزان توسعه‌یافتگی شهرستان های استان کرمان» در دو برهه زمانی کاملاً متفاوت (1390 و 1394) می باشد. رویکرد حاکم بر این پژوهش، توصیفی و تحلیلی است و ماهیت آن می تواند کاربردی باشد. بدین منظور داده‌های آماری موردنظر، از سازمان‌های مربوط اخذ و جهت سنجش داده‌ها از پرسشنامه‌ای در قالب نظرات خبرگان و صاحب‌نظران امر استفاده‌شده است. در این پژوهش شهرستان های استان بر اساس 48 مولفه در قالب هشت شاخص کلی (بهداشتی، آموزشی، فرهنگی، جمعیتی، اشتغال، زیربنایی، خدمات شهری و کشاورزی و دامداری) که با استفاده از مدل تصمیم گیری چندمعیاره تاپسیس صورت پذیرفت. جهت وزن دهی ترکیبی شاخص های پژوهش، از مدل های ویکور وahpf استفاده شد. در نهایت جهت ترکیب مدل های فوق از روش ادغام استفاده گردید. همچنین مقایسه وضعیت شهرستان های استان کرمان از سال 1390 تا 1394 به لحاظ وضعیت توسعه یافتگی بیانگر آن است که تمامی شهرستان ها تغییرات محسوسی نداشته و در همان سطح باقی‌مانده است به‌جز شهرستان زرند که در سال 1390 که براساس وزن به دست آمده در دو مدل فازی برابر با (0.045) و ویکور (0.811) در سطح نامطلوب قرار داشته که در سال 1394 به رده نسبتاً مطلوب و با وزن فازی (0.042) و وزن ویکور (0.799/) ارتقا یافته است. در انتها جهت از بین رفتن اختلاف رتبه‌ها در مدل های مذکور و با ترکیب روش های وزن دهی از مدل ادغام استفاده شده است. نتایج این مدل نشان می دهد: شهرستان های استان کرمان در سطوح مختلف برخورداری قرار گرفته‌اند. به طوری که شهرستان های کرمان، جیرفت و رفسنجان به ترتیب رتبه های اول تا سوم و بدون تغییر در هر دو دوره زمانی در سطح بالای برخورداری قرار گرفته و شهرستان های فهرج، نرماشیر، ریگان و قلعه گنج محروم‌ترین مناطق شناخته‌ می شوند.

Investigating and analyzing the development and spatial inequalities of Kerman province using the integration technique

The rapid growth of the population and the city of cities has always caused the optimal distribution of urban public services to be disrupted. This has led to spatial imbalances of the regions over time. Accordingly, the purpose of this study was to "study and analyze the extent of development and spatial inequality in Kerman province" in two completely different time periods (2011 and 2015). This research has a descriptiveanalytical nature. For data collection from documentary and field studies, for analyzing raw data and zoning of Kerman province, multivariate decision making and GIS software in the form of a model Merge was used. In this research, the province’s cities were based on 48 components in the form of eight general indicators (health, educational, cultural, demographic, employment, infrastructure, urban services, agriculture and livestock), which was carried out using the multicriteria decision making model of Topsis. To measure the combined weight of the research indicators, we used the VIKOR and AHPF models. Finally, the integration method was used to combine the above models. The findings of the survey on the status of Kerman province in terms of the extent of development and spatial inequality indicate the lack of distribution and equality of cities. As the city of Kerman has reached the highest level of development with the desired level, the cities of Rafsanjan and Jiroft are relatively favorable and the Bam and Sirjan cities are in the middle position and other cities are at an unfavorable level.; Development indicators in the province of Kerman province are not favorable. Also, the comparison of the situation in Kerman province from 2011 to 2015 in terms of developmental status shows that all the cities have no significant changes and remain at the same level except for the city of Zarand, which is in the unfavorable level in 2011, in 2015, it has been promoted to a rather desirable position.