ارائه مدل مفهومی مدیریت ریسک برای استفاده در استخرهای آب گرم معدنی بر اساس شاخص‬ های کیفی، سازه‬ای و hse

زمینه و هدف: یکی از معضلات مهم در بخش استخرهای آبگرم معدنی، آمار قابل توجه افراد آسیب دیده، مطابق اسناد پزشکی قانونی و پرونده های قضایی میباشد. هدف اصلی این تحقیق ارائه مدل مفهومی، برای سنجش و مدیریت ریسک استفاده از استخرهای آب گرم معدنی بر اساس پارامترهای کیفیت، سازه ای و سلامت، ایمنی و محیط زیست (hse) میباشد. روش کار: در این تحقیق برای تهیه مدل مفهومی ریسک در چهار مرحله مطابق اصول استاندارد مدیریت ریسک اقدام گردید. با مطالعه استانداردهای ایران و جهان برای آبگرم های معدنی، پس از آزمون های روایی و پایایی، 83 پارامتر موثر که شامل 16 پارامتر کیفی، 30 پارامتر سازه ای و 37 پارامتر hse بود استخراج گردید. وزن اثر آنها بر اساس پرسشنامه و مقدار خطر برای استفاده کنندگان با روش تحلیل سلسله مراتبی، بدست می آید. در مرحله بعد طبقات ریسک کمی و کیفی در پنج محدوده برای هر پارامتر بدست آمد. سپس با تجمیع امتیاز این پارامترها، نتیجه نهایی ریسک استفاده از هر استخر حاصل میشود. یافته ها: به منظور مطالعه و ارزیابی ریسک استخرهای آب گرم معدنی استان اردبیل با روش ابداع شده از این تحقیق، ارزیابی مدیریت ریسک شش استخر در استان اردبیل انجام شد. مشخص شد که استخر قطورسویی با امتیاز 81.5، دارای سطح ریسک غیر قابل قبول بوده، آب گرم های گاومیش گلی با امتیاز 70.62، شابیل با امتیاز 61.88 و قینرجه با امتیاز 59.1 دارای سطح ریسک زیاد بوده و استخرهای سبلان با امتیاز 48.23 و بوشلی با امتیاز 46.16، دارای سطح ریسک متوسط میباشند. نتیجه گیری: مدل ارائه شده با شواهد و مدارک وقایع پزشکی قانونی مورد اعتبار سنجی قرار گرفت. با توجه به نتایج مدل مفهومی ریسک و امتیاز به‌دست‌آمده برای هر جزء و اجزای فرعی، می توان راه‌حل‌های متناسب از جمله، لزوم اصلاح استانداردهای جاری برای هر استخر آب گرم ارائه کرد.

risk management model for mineral hot spas based on quality, structural, and hse system index

background & objectives: a key issue in health tourism, particularly in mineral spas, is the high incidence of injuries among users. this study aims to develop a conceptual model for assessing and managing risks associated with hot mineral water pools, focusing on quality, structural, and health, safety, and environmental (hse) parameters. the research follows a four-step process aligned with standard risk management principles to create this model.methods: by analyzing iranian and international standards for mineral spas, along with research reports, 83 critical parameters were identified-16 related to quality, 30 to structural factors, and 37 to hse. the impact weights of these parameters were determined through a questionnaire and hierarchical analysis. according to these weights, expert opinions, and standard allowable ranges, quantitative and qualitative risk classifications were established across five levels for each parameter. aggregating these scores provided the overall risk assessment for each pool.  results: the model was applied to evaluate risks in hot mineral water pools across ardabil province. water samples from six pools were analyzed, revealing varying risk levels: the gotor soei pool scored 81.5 (unacceptable risk), gavmish goli spas scored 70.62, shabel scored 61.88, and qinarjeh scored 59.1 (all high-risk), while sabalan (48.23) and busheli (46.16) were classified as medium-riskconclusions: the risk levels aligned with forensic records of injuries, validating the model's effectiveness in identifying and managing risks in mineral spas.