تاثیر تضاد منافع بر رفتار تصمیم‌گیری حسابرسان مستقل با ترکیب مدل شناخت اجتماعی و مدل تصمیم گیری برونداد

هدف این مقاله بررسی تاثیر تضاد منافع بر فرآیندهای شناختی حسابرسان و نیز احتمال رفتار تصمیم‌گیری انحرافی آنها بوده است. علاوه بر این رابطه فرآیندهای شناختی حسابرسان بر رفتار تصمیم‌گیری انحرافی آنها در صورت وجود تضاد منافع مورد بررسی قرار گرفته است. جهت بررسی فرایندهای ذهنی موثر بر رفتار تصمیم‌گیری انحرافی حسابرسان در مواجهه با شرایط تضاد منافع، نظریه شناخت اجتماعی و مدل تصمیم‌گیری برون‌داد با هم ادغام شده‌اند و جهت آزمودن فرضیه‌های مورد نظر از پرسشنامه‌‌ای استفاده شده که شامل طیف وسیعی از رایج ترین طبقات تضاد منافع است. در طراحی پرسشنامه، از چهار سناریوی تضاد منافع استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل حسابرسان در رده‌های سرپرست، سرپرست ارشد، مدیر و شریک حسابرسی و نمونه آماری شامل 402 نفر از این افراد است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تضاد منافع با رفتار تصمیم‌گیری انحرافی رابطه معناداری دارد. همچنین تضاد منافع با فرایند‌های شناختی دارای رابطه معنی داری است. علاوه بر این بین فرایندهای شناختی و رفتار تصمیم‌گیری انحرافی در شرایط وجود تضاد منافع نیز رابطه معنی داری وجود دارد. با توجه به رابطه معنادار فرایندهای شناختی و نیز تضاد منافع با رفتار تصمیم‌گیری انحرافی، به نظر می‌رسد باید به توسعه مداخلات رفتاری برای تقویت استقلال واقعی حسابرسان پرداخت که این مداخلات رفتاری هم باید از فرایندهای شناختی آگاهانه (عمدی) و هم از فرایندهای شناختی ناخودآگاه (غیر عمدی) شکل گیرد.

the effect of conflict of interests on the auditor’s decision making behavior by integrating cognitive theory and throughput model

the purpose of this paper is to investigate the relationship between conflict of interests, cognitive processes and the auditor’s deviant decision making behavior. in addition, the relationship between auditors’ cognitive processes and their deviant decision making behavior in the event of a conflict of interest has been examined. by integrating social cognitive theory and throughput model, effective mental processes on decision making behavior in situations involving the conflict of interests are evaluated. for investigating the hypothesis, a questionnaire is conducted which includes different categories of conflict of interests. in preparing the questionnaire, four scenarios of conflict of interests are considered . the statistical population of this study includes 402 auditors. the results showed that conflict of interests has a significant relationship with the auditor’s cognitive processes and the auditor’s deviant decision making behavior. the conflict of interests has a significant relationship with auditors’ deviant decision making behavior. moreover, there is a relationship between auditors’ cognitive processes and deviant decision making behavior in situations involving different categories of conflict of interests. with regard to the relation of auditor’s cognitive processes and conflict of interests with auditor’s deviant decision making behavior, it seems that the development of behavioral interventions is necessary to strengthen auditors’ real independence. the behavioral interventions must consist of both conscious (intentional) and unconscious cognitive processes.