کشف تقلب صورتهای مالی: قیاس توانا مدل های مبتنی بر متغیرهای حسابداری

پژوهش حاضر با هدف بررسی توانا دو مدل پیش بینی تحریف مبتنی بر صورتهای مالی شامل مدل شاخص ام بنیش و شاخص اف دچو و سنجش میزان دقت آن ها، اطلاعات صورتهای مالی 164 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران را بین سال های 1394 تا 1398 مورد مطالعه قرار می دهد. با توجه به نتایج، دقت معیار شاخص اف دچو، در تشخیص شرکتهای دارای احتمال دستکاری و غیر آن، بیش از 70 است که بیانگر توانا متوسط مدل مذکور در تشخیص تقلب است. همچنین توانا معیار فوق الذکر با 73.17 درصد در تشخیص تقلب از مدل بنیش با 69.51 درصد بالاتر است. از حیث خطای تشخیص نیز، خطای نوع 1 و 2 که به ترتیب بیانگر خطای کارا و اثربخشی مدل است، در مدل دچو و همکاران ( 2011 ) به مراتب کمتر از مدل بنیش است. بنابراین، می توان نتیجه گرفت که معیار شاخص اف دچو در موارد تشخیص احتمال دستکاری در صورتهای مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در فاصله سالهای 1394 تا 1398 بهتر عمل کرده است .

detecting financial statement fraud: comparing the ability of models based on accounting variables

one way to prevent financial distortion is to detect it early so that precautionary measures can be taken. the aim of this study was to investigate the ability of two models of forecasting distortions based on financial statements including m score banish and f-score decho models and to measure their accuracy. the financial statements of 164 companies listed on the tehran stock exchange between 2015 will be studied until 2019. according to the results, the accuracy of dechu f-score criterion in identifying companies with the possibility of tampering and otherwise, is more than 70, which indicates the average ability of the model in detecting fraud. also, the ability of the above-mentioned criterion with 73.17% in detecting fraud is higher than banish model with 69.51%. in terms of diagnostic error, type i and ii errors, which indicate the error of efficiency and effectiveness of the model, respectively, in the model of decho et al. (2011) is much less than the model of banish. therefore, it can be concluded that dechu f-score criterion has performed better in cases of detecting the possibility of tampering with the financial statements of companies listed on the tehran stock exchange between 2015 and 2019 .