تاثیر سوگیری تاییدی حسابرس بر خطای حسابرسی با تاکید بر نقش تعدیلی ویژگی های صاحبکار و حسابرس

هدف اصلی پژوهش حاضر تبیین تاثیر سوگیری تاییدی حسابرس بر خطای حسابرسی و همچنین تبیین نقش تعدیلی ویژگی های صاحبکار (ارزش بازار و مالکیت سهامداران نهادی) و حسابرس (حسابرس متخصص صنعت و حسابرس معتمد بورس طبقه اول) بر رابطه بین آن ها می باشد. برای این منظور نمونه ای متشکل از 1168 سال شرکت از بین شرکت های پذیرفته در بورس اوراق بهادار تهران در طی دوره زمانی 1391 تا 1399 جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که سوگیری تاییدی حسابرس بر خطای حسابرسی نوع اول و نوع دوم تاثیر مثبت و معناداری دارد. نتایج همچنین نشان می دهد که صاحبکاران با ارزش شرکت بالا، مالکیت سهامداران نهادی بالا، حسابرس متخصص صنعت و حسابرس معتمد طبقه اول، تاثیر مثبت سوگیری تاییدی حسابرس بر خطای حسابرسی نوع اول و نوع دوم را تضعیف می کنند. یافته های این پژوهش می تواند موجب بسط مبانی نظری در حوزه حسابرسی به ویژه قضاوت حسابرسی و ارزیابی ریسک حسابرسی گردد. همچنین نتایج این پژوهش می تواند از طریق آموزش های اضافی آگاهی مناسبی درباره کاهش استفاده حسابرسان از روش های اکتشافی و شهودی، ارائه کند.

the effect of auditor confirmation bias on audit error with emphasis on the moderating role of client and auditor characteristics

the main purpose of this study is to explain the effect of confirmation bias on audit error and also to explain the moderating role of client characteristics (market value and institutional shareholder ownership) and auditor (industry specialist auditor and first class stock exchange trusted auditor) on the relationship between them. for this purpose, a sample consisting of 1168 firm year from listed firms on the tehran stock exchange during 2012 2020, is collected and analyzed. the results show that confirmation bias has a positive effect on type i audit error and type ii audit error. the results also show that the positive effects of confirmation bias on type i audit error and type ii audit error are less for clients with high market value, high institutional ownership percentage, and audits performed by industry specialist auditors and first class stock exchange trusted auditors. the findings of this research could lead to development of theoretical foundations in auditing field, especially audit judgment and audit risk assessment. further, the study results suggest additional training targeted at mitigating auditors’ use of heuristics may be beneficial.