تبیین هیپرکلسترولمی از دیدگاه طب ایرانی

هیپرکلسترولمی، حملۀ قلبی را در افراد به میزان سه برابر نسبت به افراد با پروفایل لیپید خون طبیعی افزایش می ‏دهد. از طرفی کاهش یک درصد کلسترول به کاهش خطرات مرتبط با عروق کرونر به میزان 2/3 درصد منجر می ‏شود. ترکیبات ضدچربی خون به ‏تنهایی اثرات کارآمد و موفق درمانی ندارند، اما تحقیقات متعددی تاثیرات مثبت استفادۀ هم‏زمان از برنامه ‏های غذایی، فعالیت‏ های فیزیکی (سبک زندگی) و در کنار آن‏ها داروهای گیاهی را در کنترل هیپرلیپیدمی نشان داده ‏است؛ بنابراین اولین و بزرگ‏ترین گام برای کنترل و بهبود هیپرکلسترولمی، اصلاح سبک ‏زندگی و رعایت اصول حفظ ‏الصحه است. از این‌رو بر آن شدیم به تبیین هیپرکلسترولمی از دیدگاه طب ‏‏ایرانی بپردازیم تا بتوان با کسب آگاهی از عوامل افزایش کلسترول و فاکتورهای لیپیدی به پیشگیری، درمان و عوارض هیپرکلسترولمی بپردازیم. به همین جهت برای جمع ‏آوری اطلاعات به جست‌وجوی واژه‏ های هیپرکلسترولمی، دُهن ‏الدم، ضعف هضم کبدی، شحم، پیه، چربی، بلغم، دسومت در منابع طب ‏ایرانی و پایگاه ‏های اطلاعاتی با کلیدواژه‌های متعدد فارسی و انگلیسی پرداختیم. سپس موضوعات مرتبط با تعریف، علل، علائم و پیش‏ آگهی کنار هم قرار داده‏ و درنهایت درون‌مایه‌های مطالعه استخراج و گزارش شد. نتایج حاصل از مطالعات نشان داد که هیپرلیپیدمی و هیپرکلسترولمی از دیدگاه طب ایرانی به‏ دلیل به‏‌هم‌خوردن تعادل اخلاط و به‏‌دنبال آن تجمع اخلاط (امتلا) و اختلال در عملکرد طحال و کبد به ‏وجود می‏ آید. عدم تعادل اخلاط نیز در اکثر موارد با عدم‏ رعایت حفظ ‏الصحه ارتباط مستقیم دارد؛ بنابراین با رعایت اصول حفظ‏ الصحه می‏ توان از ابتلا به انواع بیماری‏ ها از جمله بیماری ‏های قلبی، که یکی از عوارض هیپرکلسترولمی است، جلوگیری و نیز به روند درمان بیماری‏ ها کمک بسزایی کرد.

explaining hypercholesterolemia from the perspective of persian medicine

the risk of heart attack is increased three folds in hypercholesterolemia compared with normal blood lipids. on the one hand, decreasing cholesterol by 1%, declines the risks associated with coronary arteries by 2.3%. on the other hand, anti-hyperlipidemic compounds alone cannot be used as an efficient therapy. however, numerous studies have shown that concurrent use of a healthy diet plan, physical activity (lifestyle), and herbal medicines to control hyperlipidemia can have positive effects in controlling hyperlipidemia. thus, the first and most essential step to control and improve hypercholesterolemia is to modify lifestyle and observe the principles of health maintenance. therefore, we decided to explain hypercholesterolemia through the persian medicine standpoint in order to help prevent and treat hyperlipidemia and its complications. to obtain relevant information, the words hypercholesterolemia, dohn ad-dam, hepatic indigestion, visceral fat, fat, phlegm, and dosoumat were searched in persian medical sources and databases with several persian and english keywords. subsequently, data was categorized into definition, causes, symptoms and prognosis topics. finally, the concepts of the study were extracted and reported. the results showed that hyperlipidemia and hypercholesterolemia are caused by an imbalance in humors and  accumulation of the humors in the spleen (emtela) with consequent dysfunction of the spleen and liver. in most cases, the imbalance of humors is directly related to the lack of lifestyle management. therefore, adhering to principles of health maintenance, can prevent many diseases, such as heart disease as one of the complications of hypercholesterolemia, and also help the process of treatment.