پیشنهاد کتابخانۀ‌ دیجیتال موضوعی طب ایرانی؛ با بهره‌‌گیری و تحلیل کتابخانۀ دیجیتال دانش سنتی هند و ابزارهای سازمان‌دهی دانش

سابقه و هدف: هدف اصلی این پژوهش، پیشنهاد «سامانۀ کتابخانۀ دیجیتال موضوعی طب ایرانی» با استفاده از هستی‏‌شناسی پزشکی است. مواد و روش‌‏ها: در این مقاله از روش تحلیل اسنادی استفاده شده است. همچنین پورتال website builder به‌عنوان محیط پیاده‌‏سازی نمونۀ اولیه برای پوستۀ سامانه انتخاب شد تا مولفه‌ها و تحلیل‏‌های مختلف در آنجا تست و اجرا شود.یافته‌ها: تحلیل سامانۀ کتابخانۀ دیجیتال هند و ابزارهای سازمان‌دهی دانش نشان داد که استفاده از هستی‏‌شناسی پزشکی برای طب ایرانی کاربرد و مناسبت بیشتری دارد. مولفه‌های پیشنهادی در نمونۀ اولیۀ سامانۀ کتابخانۀ دیجیتال طب ایرانی، به‌عنوان تنها نمونۀ کتابخانۀ دیجیتال موضوعی در نوع خود، شامل منشا و مزاج، جست‌وجو (ساده، پیشرفته و براساس ابزار هستی‏‌شناسی)، هستی‏‌شناسی، منابع طب ایرانی، دربارۀ سامانه، کپی‏رایت، نحوۀ استفاده از سامانه، تماس با ما، راهنمای سامانه و زبان سامانه است. البته برای راهبری بهتر سامانه در قسمت پایین پوستۀ سامانه به منوهای نام گیاه، نام دارو و نام منبع اشاره شده است. در این پژوهش تلاش شده مفاهیم مختلف برای پوستۀ سامانۀ پیشنهادی با تحلیل کتابخانۀ دیجیتال دانش سنتی هند به‌دست آید. نتیجه‌گیری: با توجه به ابعاد و مفاهیم گسترده در طب ایرانی، پیشنهاد سامانۀ کتابخانۀ دیجیتال طب ایرانی می‏‌تواند به‌عنوان یک پشتوانۀ نظری برای این حوزه و مستندسازی دانش غنی آن مطرح شود و می‏توان آن را به‌منزلۀ الگویی برای سایر حوزه‌‏ها نیز پیشنهاد کرد. چه بهتر که در ایران نیز با بهره‏‌گیری از ابزارهای سازمان‌دهی مانند هستی‏‌شناسی پزشکی در قالب کتابخانۀ دیجیتال این تلاش‌‏ها جنبۀ علمی‏‌تر و نظام‏‌مندتری به خود گیرد. ضمن اینکه تلاش در جهت بین‏‌المللی‏‌کردن مفاهیم و موضوعات طب ایرانی در رایزنی با ادارات ثبت اختراع بین‏المللی نیز انجام گیرد. ایجاد کتابخانۀ دیجیتال موضوعی مشابه آنچه در کتابخانۀ دیجیتال دانش سنتی هند رخ داده، شاید بتواند در بین‌‏المللی‏‌کردن طب ایرانی، این میراث کهن و ارزشمند، تاثیرگذار باشد. 

suggestion of a thematic digital library of iranian traditional medicine (tdlitm); using and analyzing the indian traditional medicine knowledge digital library and knowledge organization tools

background and purpose: the main purpose of this study is to present a thematic digital library of iranian traditional medicine using medicine ontology.materials and methods: documentary analysis method was used in this research. the website builder portal was selected as the prototype implementation environment for the system shell to test and execute various components and analyses.results: analysis of the indian digital library system and knowledge organization tools showed that use of medical ontology is more applied and practical. suggested components in the tdlitm system as the only example of a thematic digital library of its kind include: origin and mizaj، search engine (simple، advanced and based on ontology tools)، ontology، iranian medicine resources، about the system، copyright، contact us، system guide and system language. indeed، menus of plant name، drug name and source name are provided for better navigation at the bottom of the page. in this research، attempt has been made to obtain various concepts for the proposed system shell by analyzing tkdl.conclusion: considering the extensive concepts and aspects of iranian traditional medicine، a digital library system can be proposed as a theoretical support for this field and documentation of its rich knowledge. tdlitm can also be considered as a pattern for other fields، as it will be useful in meeting the specialized needs of the user and better retrieval. using organizational tools such as medical ontology in the form of a digital library، can help these efforts take on a more scientific and systematic aspect. in addition، efforts should be made to internationalize the concepts and issues of iranian medicine in consultation with international patent offices. creating a digital library، a topic similar to what is provided by the traditional knowledge digital library of india may be able to internationalize this ancient and valuable heritage of iranian medicine.