مفردات ضدالتهاب و اورام در طب سنتی ایران

سابقه و هدف: بیماری‏‌های مرتبط با فرایندهای التهابی مانند بیماری‏‌های خودایمن و خودالتهابی بسیار متنوع و گسترده هستند. بسیاری از بیماری‏‌های متابولیک، بیماری‏‌های قلبی و عروقی، مغز و اعصاب، گوارش و همچنین بیماری‏‌هایی مانند استئوآرتریت، آرتریت روماتوئید، روماتیسم، نقرس و انواع سرطان‏‌ها ماهیت التهابی دارند. همچنین استفاده از داروهای ضدالتهاب کورتیکواستروئیدی عوارض جانبی جدی و گسترده‏‌ای به همراه دارد. این تحقیق با توجه به اینکه اورام ذکرشده در منابع طب ایرانی از نظر علائم بالینی انطباق و تشابه زیادی به التهاب در طب کلاسیک دارد و همچنین با این نگرش که معمولاً داروهای طبیعی ضدالتهاب، عوارض جانبی کمتری نسبت به داروهای صناعی دارند، انجام شد.مواد و روش‌‏ها: این پژوهش به‌صورت مطالعۀ مروری از منابع معتبر طب سنتی ایران مانند کتاب القانون فی الطب، المنصوری فی الطب، مخزن الادویه، مخازن التعلیم، تذکره العلاج و تحفه المومنین انجام گرفت و مفردات ضدالتهاب و اورام شناسایی و برای دقت بیشتر نام علمی این مفردات با رفرنس‏‌های گیاه‌‏شناسی جدید تطبیق داده شد و برای تایید خاصیت فارماکولوژیکی این داروها از منابع الکترونیکی معتبر مانند pubmed، science direct، scopus استفاده شد.یافته‌‏ها: تعداد 150 مفردۀ دارویی به‌دست آمد که براساس تاثیر دارو بر موضع التهاب و اورام دسته‏‌بندی شد. مکانیسم‏ ضدالتهابی این مفردات مشابه مکانیسم داروهای غیراستروئیدی (معمولاً از طریق مهار پروستاگلاندین‏‌ها) یا مسیرهای ضدالتهابی مشابه گلوکوکورتیکوئیدها عمل کرده یا به‌علت داشتن متابولیت‌‏های ثانویۀ مختلف، مکانیسم اثر ضدالتهابی ترکیبی دارند.نتیجه‌گیری: برخی از مفردات به‌دست‌آمده واجد اثر اختصاصی و برخی نیز دارای اثرات ضدالتهاب و اورام سیستمیک هستند. مطالعات تطبیقی (آزمایشگاهی و درون‌تنی) انجام‌شده در پزشکی نوین نشان می‌دهد که برخی از این داروها از نظر فارماکولوژیکی دارای اثر درمانی مورد تایید می‌باشند، اما برای تبدیل‌شدن به اشکال دارویی پذیرفته‌شده باید تحقیقات کامل و کافی انجام شود. 

medicinal substances for inflammations and swellings in persian medicine

background and purpose: a wide range of various diseases including auto-immune and autoinflammatory illnesses are associated with inflammatory processes. most metabolic, cardiovascular, neurological, and gastrointestinal disorders, as well as osteoarthritis, rheumatoid arthritis, rheumatism, gout and various cancers have an inflammatory nature. use corticosteroid anti-inflammatory drugs is accompanied by extensive serious side effects. this research was performed considering that swellings mentioned in persian medicine (pm) sources are very similar to inflammation in classical medicine in terms of clinical symptoms, and that natural anti-inflammatory drugs usually have less side effects compared with synthetic drugs.materials and methods: this research is a review study of valuable pm sources including al-qanun fi al-tibb, al-mansouri fi al-tibb, makhzan al-adwiya, makhazin al-ta'līm, tazkirat al-ilaj, tuhfat ul-momineen. medicinal substances recommended for inflammations and swellings were identified and categorized. for more accuracy, scientific names of these medicinal substances were matched with contemporary botanical references. to confirm the pharmacological activities of these drugs, valuable electronic sources such as pubmed, science direct, and scopus were queried.results: this research yielded 150 medicinal substances that were categorized by their effects on inflammations and swellings. the anti-inflammatory mechanisms of these substances are similar to non-steroidal anti-inflammatory drugs (usually prostaglandin inhibition), anti-inflammatory pathways of glucocorticoids, or combinational anti-inflammatory effects mechanism due to production of secondary metabolites.conclusion: some of the medicinal substances found in this study have specific effects on a disease, while others ameliorate inflammations and swellings via systemic effects. contemporary research (in vitro and in vivo) confirm the anti-inflammatory effects of some of these drugs, but more studies are needed to prepare these substances as acceptable drug forms.