راهکارهای استفاده از تاریخ پزشکی برای ارتقای سلامت؛ مطالعاتی در گام نخست

به‌منظور ارائۀ مفهوم دقیقی از اصطلاح ارتقای سلامت و به‌خصوص تبیین جایگاه این مفهوم به‌عنوان یک اصطلاح میان‌رشته‌ای، لازم است گفت‌وگوهای صرفاً نظری متعددی صورت گیرد که یکی از مخاطبان آن در علوم مختلف، علوم انسانی باشند؛ به‌عبارت دیگر، به‌نظر می‌رسد لازم است جدی‌تر به ارتباط مفهوم ارتقای سلامت به‌عنوان یک داده و اصطلاح به نسبت جدید با علوم مختلف انسانی نیز توجه شود. یکی از علومی که می‌تواند در این بررسی مورد توجه قرار گیرد و از این‌ رو به تعامل آن با ارتقای سلامت توجه شود، تاریخ پزشکی است. مقاله حاضر کوشیده است تا با معرفی مجموعه‌ای از مهم‌ترین داده‌های مربوط به تاریخ پزشکی در ایران، بیان کند که تاریخ پزشکی چگونه می‌تواند به مقولۀ ارتقای سلامت یاری دهد. توجه به تاریخ و شاخه‌های آن (از جمله تاریخ پزشکی) و پافشاری بر این موضوع که در تبادل داده‌ها بین ارتقای سلامت و تاریخ پزشکی با یکسری از مفاهیم و دانش‌های میان‌رشته‌ای روبه‌رو هستیم، از جمله پیش‌داده‌های نظری برای تبیین روش پژوهش در مقاله حاضر است. در حال حاضر کتابخانۀ تخصصی به نسبت مناسبی در موضوع تاریخ پزشکی در محل فرهنگستان علوم پزشکی وجود دارد و آشنایی با تنوع منابع اطلاعاتی موجود در این کتابخانه همراه با ارائۀ درک به نسبت دقیقی از جایگاه بعضی از اسناد، داده‌ها و موسسه‌ها در تشکیل سامانۀ ملی بهداشت و درمان کشور می‌تواند به ایجاد بحث‌های پیش‌گفته بی‏‌انجامد. بر این اساس با درنظرگرفتن پژوهش‌های تاریخ‌محور، چند راهکار برای استفاده از تاریخ پزشکی در عرصۀ ارتقای سلامت پیشنهاد شده است.

strategies for using history of medicine to promote health: initial studies

in order to provide a precise concept of the term health promotion, and especially to explain the position of this concept as an interdisciplinary term, carrying out several purely theoretical discussions, in which one of the audiences works in the field of humanities is a necessity. in other words, it seems essential to seriously consider the relationship between the concept of health promotion as a data and a relatively new term with various fields of humanities. one of the sciences that can be considered in this study, its interaction with health promotion be examined is medical history. the present article endeavors to introduce a set of the most important data related to medical history in iran, and to discuss how medical history can help the promotion of health. this research is based on the paying attention to history and its branches (including medical history) and the insistence that in the exchange of data between health promotion and medical history, we are faced with a series of interdisciplinary concepts and knowledge, including theoretical precursors. at present, there is a relatively specialized library on the subject of medical history at the academy of medical sciences. getting familiar with the diverse set of information resources available in this library, along with providing a relatively accurate report of the contribution of some documents, data and institutions to formation of the national health system of the country can elucidate the aforementioned issues. accordingly, considering history-based researches, several strategies for using medical history in the field of health promotion have been proposed.