پیشگیری و شیوع بیماری حصبه در دورۀ پهلوی اول (1304 تا 1320 ه‍.ش)

حصبه (تیفوئید) از بیماری‌های عفونی است که علل شیوع آن رعایت‌نکردن بهداشت و استفاده از آب‌ آلوده می‌باشد. به‌دلیل شرایط نامطلوب بهداشت، شیوع این بیماری در اصفهان نسبت به سایر شهرهای ایران بیشتر بود. در این راستا برای جلوگیری از بروز و شیوع بیماری حصبه، وضعیت بهداشت اصفهان و اقدامات انجام‌شده مورد بررسی قرار خواهد گرفت. شیوۀ تبیین این مقاله، توصیفی‌‌تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات، اسنادی و کتابخانه‌ای است. گردآوری داده‌ها از طریق فیش‌برداری کتاب‌های تاریخی، اسناد (سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی) و روزنامۀ محلی اصفهان، منتشرشده در بازۀ زمانی (1304 تا 1320 ه‍.ش)، صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دولت پهلوی با اقدامات موثری نظیر احیا، بازسازی و لایروبی قنات، جلوگیری از شست‌وشو در نهرها و پوشاندن آنها، سامان‌دهی یخچال‌ها، دوش‌دارکردن حمام‌ها، احداث غسالخانه، تلقیح واکسن و آموزش بهداشت توانست از بروز و شیوع بیماری حصبه در اصفهان پیشگیری کند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد مشکلات بهداشتی در دورۀ پهلوی سبب تشدید شیوع بیماری حصبه (تیفوئید) در اصفهان شد. در این راستا، اقدامات نوین بهداشتی دولت پهلوی از میزان مبتلایان این بیماری و مرگ‌ومیر ناشی از آن کاست و در بهبود وضعیت بهداشت و پیشگیری از بیماری حصبه موثر واقع شد.

prevention and prevalence of typhoid during the first pahlavi period (1925-1941 ah)

typhoid (typhoid) is an infectious diseases, which spreads by lack of hygiene and use of contaminated water. due to unfavorable health conditions, the prevalence of this disease was higher in isfahan than in other cities of iran. in this regard,  the health status of isfahan and the measures taken will be investigated to prevent the occurrence and spread of typhoid disease. data was collected through scanning historical books, documents (organization of documents and national library) and the local newspaper of isfahan published in that period of time (1925-1941 ah). the findings of the research show that the pahlavi government was able to prevent the outbreak by taking effective measures such as revitalizing, renovating and dredging the aqueduct, preventing washing in the streams and covering them, organizing refrigerators, adding showers to the bathrooms, building a laundromat, vaccination and health education. the results of the research show that health problems during the pahlavi period caused the spread of typhoid in isfahan. in this context, the recent health initiatives implemented by the pahlavi government significantly decreased the incidence of this disease and the mortality associated with it, thereby contributing to an enhancement in overall health conditions and the prevention of typhoid.