معرفی نسخۀ طبی «گلشن زیبا»

نسخ خطی به‌عنوان یکی از آثار ارزشمند فرهنگی‌ ‌تاریخی، از عناصر اصلی هویت فرهنگی هر کشور و تمدنی محسوب می‌شوند که پرداختن به آن موجب غنای پیشینۀ فرهنگی، تاریخی و علمی خواهد شد. در همین راستا، پژوهش حاضر به معرفی و ارزیابی نسخۀ طبی گلشن زیبا و سرایندۀ آن، حلیمی الآماسی، می‌پردازد. پژوهش حاضر به روش کتابخانه‌ای و با بررسی متون انجام شد. ابتدا زندگی‌نامۀ حلیمی الآماسی و آثارش با استفاده از منابع دست‌ اول بررسی شد، سپس ساختار و محتوای نسخۀ طبی گلشن زیبا استخراج گردید. حلیمی الآماسی لغت‌شناس، فقیه و شاعر سدۀ نهم هجری قمری در دورۀ عثمانی است. او نزد شرف‌الدین صابونچی اوغلو، رئیس دارالشفای آماسیه، پرورش یافت و تالیفاتی به زبان ترکی، عربی و فارسی نگاشت. او همچنین منظومۀ طبی گلشن زیبا را به سلطان محمد فاتح تقدیم کرد. این اثر در یک مقدمه و دو دفتر سروده شده است. حلیمی آلاماسی در این اثر، از آرای پزشکان ایرانی چون علی‌بن‌عباس اهوازی، ابوالحسن الترنجی و نجیب‌الدین سمرقندی یاد کرده است. به‌نظر می‌رسد حلیمی آلاماسی برای سرایش این منظومه از دانش طبی و ادبی لازم برخوردار بوده است.  

introducing the medical manuscript golshan ziba

manuscripts are considered as one of the cultural-historical worthy works and the main elements of cultural identity of every culture and country. investigating these works brings about enrichment of cultural, historical and scientific backgrounds. accordingly, the aim of this study is to introduce the ottoman territory iranian physician hilmi al-amasi and his work, the medical manuscript of golshan ziba. this study was conducted by library method and literature review. initially, the biography of hilmi al-amasi was studied using first-hand sources and manuscripts. subsequently, the structure and content of the medical manuscript golshan ziba were investigated and extracted. hilmi al-amasi is a lexicographer, jurist, and poet of the 9th century in ottoman realm. he was educated by serefeddin sabuncuoglu and wrote compilations in turkish, arabic and persian languages and he offered the golshan ziba medical poetic to fatih sultan mehmed. in this work, hilmi has mentioned iranian physicians such as ali ibn al-abbas al-ahvazi, abu al-hasan al-tabari al-taranji, and najib ad-din samarqandi. it seems that hilmi al-amasi has had enough medical and literary knowledge to compose this book.