معرفی روش ایمن بیولوژیکی جهت استقرار کشت‌های عاری از پاتوژن در کشت درون شیشه‌ای زنبق(iris hollandica cv. apollo)

پاتوژن های درون شیشه ای یکی از مهم ترین مشکلات در مراحل ریزازدیادی گیاهان می باشند، بنابراین مهمترین مرحله کشت درون شیشه ای گیاهان، گندزدایی است. در روش های متداول گندزدایی محیط کشت و مواد گیاهی از تجهیزاتی مانند اتوکلاو و مواد شیمیایی استفاده می شود که سبب طولانی شدن زمان این عملیات و افزایش هزینه ها می شود. این پژوهش با هدف بهینه کردن گندزدایی ریزنمونه های فلس پیاز زنبق با استفاده از اسانس های مختلف گیاهی (آویشن، زیره و مرزه) و روش های کاربرد اسانس به عنوان ماده گندزدا، کاربرد اسانس در محیط کشت و کاربرد اسانس به صورت تدخینی در قالب چهار آزمایش های مجزا انجام گرفت. کاربرد اسانس های آویشن، زیره و مرزه به طور کامل آلودگی های محیط کشت و همچنین آلودگی های ریزنمونه را مهار کرد. بهترین روش جهت گندزدایی زمانی بود که اسانس ها به صورت ترکیبی در محیط کشت استفاده گردید. در غلظت های 25/0 و 125/0 درصد اسانس آلودگی باکتری کنترل شد ولی در غلظت 25/0 منجر به کنترل بهتر آلودگی های قارچی ریزنمونه های فلسی زنبق شد. میزان قهوه ای شدن در روش کاربرد غلظت های 25/0 و 5/0 درصد اسانس در محیط کشت و در غلظت 125/0 درصد در تمام روش های کاربرد نسبت به شاهد کاهش قابل توجهی داشت. تکنیک معرفی شده در این پژوهش می تواند به میزان زیادی هزینه مصرف انرژی الکتریکی و روشنایی و هزینه پرسنلی را کاهش دهد. بنابراین با استفاده از این روش می توان یک تکنیک کاربردی و اقتصادی برای ریزازدیادی گیاه زنبق معرفی نمود.

introduction of a biological safe method for establishing pathogen-free cultures in in vitro culture of iris (iris hollandica cv. apollo)

pathogen growth in vitro is one of the major problems in plant micropropagation، so the most important stage of in vitro culture of plants is disinfection of the cultures. in the common methods of disinfection، the media and plant materials، apparatus such as autoclaves and chemicals disinfectents are used، which causes the time of this process and the costs to increase. this research objective to improve the disinfection of iris hollandica cv. apollo scales using different plant essential oils (thyme، cumin and savory) and the methods of using essential oils as disinfectants، the use of essential oils in the medium and the use of essential oils fumigation was done in four independent experiments. the use of essential oils of thyme، cumin، and savory completely prevented both contamination of the culture medium and contamination of the explant. the best disinfection method was when the essential oils were used in combination with the culture medium. bacterial contamination was better controlled at concentrations of 0.125 to 0.25%، but the concentration of 0.25% of essential oils resulted in better control of fungal infection. the least browning of iris scale explants was observed at a concentration of 0.125. the technique presented in this study can significantly reduce the cost of electricity and lighting، as well as personnel costs. therefore، this method can introduce a practical and cost-effective technique for plant micropropagation.