بررسی تاثیر تکانۀ نرخ ارز بر قیمت سهام شرکت‌های صادراتی و وارداتی پذیرفته شده در بورس سهام ایران

نوسانات نرخ ارز تاثیرات گسترده‌‌ای بر هزینه‌‌های تولید، عملکرد مالی و رقابت‌پذیری بین‌المللی شرکت‌‌ها دارند و به‌تبع آن، قیمت سهام شرکت‌‌های صادراتی و وارداتی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند؛ بنابراین، بررسی ارتباط بین تکانه‌‌های نرخ ارز و قیمت سهام شرکت‌‌های صادراتی و وارداتی به درک بهتر پویایی‌های بازار و روندهای اقتصادی منجر می‌شود. هدف این پژوهش، تحلیل تاثیر تکانه‌‌های نرخ ارز بر قیمت سهام شرکت‌های صادراتی و وارداتی در ایران است. به‌منظور انجام این تحلیل، از داده‌های فصلی طی دورۀ زمانی 1402-1388ه‍.ش. و رویکرد خودرگرسیون برداری با متغیر برون‌زا (varx)  استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهند بروز تکانۀ مثبت نرخ ارز به اندازۀ یک انحراف معیار، تاثیر مثبت و معناداری بر قیمت سهام شرکت‌های صادراتی و وارداتی دارد. تکانۀ مثبت نرخ ارز موجب تقویت قدرت رقابتی شرکت‌‌های صادراتی می‌‌شود. افزایش قدرت رقابت باعث افزایش میزان صادرات کالا و خدمات می‌گردد که نتیجۀ آن افزایش درآمدهای ارزی کشور است. از آنجا که سرمایه‌گذاران چشم‌انداز مثبت شرکت‌ها در آینده را موردتوجه قرار می‌دهند؛ لذا، تغییرات مثبت درآمدهای ارزی، دارای تاثیر مستقیم بر افزایش قیمت سهام شرکت‌های صادراتی است. از سوی دیگر، تکانۀ مثبت نرخ ارز با افزایش نرخ ارز آزاد نسبت به نرخ ارز رسمی فرصتی مناسب برای شرکت‌های وارداتی فراهم می‌سازد. شرکت‌های وارداتی که کالاهای خود را با ارز رسمی وارد می‌کنند، از تفاوت بین نرخ‌های رسمی و آزاد بهره‌مند می‌شوند و محصولات خود را با قیمت‌های بالاتر در بازار داخلی عرضه می‌کنند. این افزایش در حاشیۀ سود، به‌طور مستقیم سبب افزایش قیمت سهام شرکت‌های وارداتی می‌شود.

investigating the impact of exchange rate shock on the stock prices of exporting and importing companies in iran

fluctuations in exchange rates have widespread effects on production costs, financial performance, and the international competitiveness of firms, which, in turn, influence the stock prices of both exporting and importing companies. consequently, examining the relationship between exchange rate shocks and the stock prices of these firms is crucial for a deeper understanding of market dynamics and economic trends. this paper aims to analyze the impact of exchange rate shocks on the stock prices of exporting and importing companies in iran. to achieve this, seasonal data spanning from 2008 to 2022 were utilized, and the analysis was conducted using the vector autoregressive with exogenous variables (varx) model. the results of the study indicate that a one-standard-deviation positive exchange rate shock exerts a significant and positive effect on the stock prices of both exporting and importing companies. specifically, a positive exchange rate shock enhances the competitive position of exporting companies, which, in turn, increases the volume of goods and services exported. this rise in exports contributes to higher foreign exchange revenues, and, as investors tend to value the future prospects of firms, this increase in foreign exchange earnings directly drives up the stock prices of exporting companies. conversely, a positive exchange rate shock-marked by an increase in the free exchange rate relative to the official rate-creates a favorable environment for importing companies. these companies, which procure their goods at the official exchange rate, can capitalize on the differential between the official and free exchange rates. by offering their products at higher prices in the domestic market, they can significantly enhance their profit margins, leading to a direct increase in the stock prices of importing firms.