بررسی عملکرد نظارتی دولت پهلوی بر بازار بندر بوشهر (1320 1304 ه.ش )

بازار بوشهر یکی از قدیمی ‌ترین بازارها در کرانه‌های شمالی خلیج‌ فارس به شمار می‌رود. قدمت این بازار هم‌زمان با تاسیس بندر بوشهر در دوران افشاریه است که پس از آن در دوران زندیه و قاجاریه رو به تکامل گذاشت و در دوران پهلوی تحت‌تاثیر گفتمان سیاسی و اقتصادی حاکم قرار گرفت. ‌بازار بوشهر در دوران پهلوی اول فرازوفرود فراوانی را پشت سر گذاشت. اگرچه این بازار در دوران پهلوی رونق سالیان گذشته خود را نداشت؛ اما به‌شدت تحت‌تاثیر گفتمان رخ داده در مرکز با عنوان ایران نوین قرار گرفته و نهادهای حاکمیتی در بوشهر متاثر از این گفتمان عمل می‌کردند. این پژوهش در پی آن است که به نقش دولت پهلوی در بازار بوشهر بپردازد. پژوهش حاضر به‌ روش توصیفی _ تحلیلی و با تکیه بر اسناد آرشیوی انجام شده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که بازار بوشهر در دوران پهلوی اول به شدت متاثر از نهادهای دولتی به مانند بلدیه، فرمانداری و مالیه بوده بطوریکه این نهادها اقدامات لازم را در زمینه نرخ‌گذاری، مقابله با گران‌فروشی و کم‌فروشی و همچنین مبارزه با قاچاق کالا در بازار به عمل می‌آوردند و در مواقع بحرانی به مانند تحولات ناشی از سقوط دولت و شهریور 1320 هم اقدامات لازم را در زمینه خدمات‌رسانی بازار و عدم تعطیلی آن به‌عنوان مرکز اقتصادی و قلب تپنده شهر به عمل آوردند.

a study of pahlavi government’s supervisory performance onthe market of bushehr port (1941-1945)

the bushehr bazaar is one of the oldest bazaars on the northern shores of the persian gulf. the history of this bazaar dates back to the founding of the bushehr port during the afsharid period, and it further evolved during the zandiyeh and qajarid dynasties. during the pahlavi era, the bushehr bazaar underwent numerous ups and downs. although it had lost its past prosperity, it fell under the strong influence of the dominant discourse of modern iran, to the extent that other institutions were influenced by it.the purpose of this article, with a focus on the bushehr market during the pahlavi era, is to shed light on the aspects and set of supervisory actions of the pahlavi i government. at the same time, attention has been paid to the question of how the pahlavi government controlled and supervised the bushehr market. the bushehr iranology foundation archive and the national documents center and newspapers form the main basis of this research. newspapers such as the persian gulf and koshesh are among the sources used in this research. a descriptive-analytical approach has been used to advance the research question. these sources have provided new and fresh information about the research. finally, it seems that in addition to being the center of gravity of commercial and economic activities during the qajar and early pahlavi periods, a variety of goods from around the world were offered in the bushehr market and it was influenced by trade relations with india and the attention of european powers. with the rise of the pahlavi i, the persian gulf commercial hub was transferred from bushehr to khorramshahr and bandar shahpur, but bushehr still thrived. the pahlavi government intensified its supervision of the market by creating new institutions such as the municipality and the finance department, and tried to bring bushehrs economy under its control. the governments policies on commodity smuggling, commodity pricing, combating overpricing and under-delivery, and addressing food shortages indicate an attempt to regulate the market and address peoples livelihood challenges.