تبیین بحران اقتصادی و تاثیر آن بر گرانی کالاهای اساسی و تورم در سال ‌های پایانی پهلوی دوم (بر اساس گزارش روزنامه ها)

کمبود و گرانی کالاهای اساسی همراه با تورم افسارگسیخته شاخصه اصلی سال ‌های پایانی حکومت پهلوی است. به دنبال افزایش درآمدهای حاصل از فروش نفت دولت بخشی از این درآمدها را به سرمایه‌گذاری در خارج و همچنین اعطای وام‌هایی به کشورهای درحال‌رشد با بهره بسیار کم و بخشی را نیز صرف خرید تجهیزات نظامی نمود. مسئله‌ای که نتیجه آن جز عدم موازنه پرداخت‌ها و تورم شدید نبود. این تورم در وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم تاثیر خیلی زیادی گذاشت؛ چنان‌که مواد غذایی و کالاهای اساسی مردم درصورتی‌که در بازار هم پیدا می‌شد قیمت بالایی به خود گرفته بود و مسکن و اجاره‌بها چیزی نزدیک به 300 برابر شده بود. در پژوهش حاضر، گرانی کالاهای اساسی و تورم و همچنین نحوه مواجهه دولت پهلوی با این بحران در سال‌های پایانی حکومت با روش توصیفی و تحلیلی و با مراجعه به اسناد، مدارک آرشیوی، منابع و مطبوعات بررسی می‌‌شوند. یافته‌های پژوهش نشان از آن دارد که افزایش بهای نفت در بازارهای جهانی و تقاضاهای بیش از حد دستگاه‌های اجرایی بر حجم نقدینگی کشور به طرز محسوسی افزود و افزایش تقاضا را سبب شد که نتیجه آن رشد بی‌رویه واردات کالاهای اساسی و مواد غذایی نبود که خود عاملی برای ایجاد تورم حاد و در نتیجه نارضایتی مردم می‌شد.

explanation of the economic crisis and its impact on therising prices of essential goods and inflation in the finalyears of the pahlavi ii (based on newspaper reports)

the shortage and rising prices of essential goods, along with rampant inflation, were the main characteristics of the final years of the pahlavi regime. following the increase inrevenues from oil sales, the government allocated a portion of these revenues to investments abroad and also provided low-interest loans to developing countries, whilespending another part on military equipment purchases. this approach resulted in animbalance of payments and severe inflation. the inflation significantly impacted theeconomic and living conditions of the people; essential food items, when available inthe market, had skyrocketed in price, and housing and rent had increased nearly 300times. in this study, the rising prices of essential goods and inflation, as well as thepahlavi government's response to this crisis in the final years of its rule, are examinedusing descriptive and analytical methods, referencing documents, archival materials,sources, and press reports. the findings indicate that the increase in oil prices in globalmarkets and excessive demands from executive agencies significantly raised thecountry's liquidity, leading to increased demand. this resulted in an uncontrolled growth of imports of essential goods and food items, which in turn became a factor in creating acute inflation and subsequent public dissatisfaction.