عدالت پژوهی در مبانی تعزیرانگاری قوّادی

قوّادی یا وساطت در زنا، از عناوین مجُرمانه‌ای است که مشهورِ فقیهان، آنرا در زمره جرایم حدّی جایگذاری نموده و به پیروی از روایات، مجازات 75 ضربه تازیانه برای آن تعیین کرده‌اند؛ این پژوهش، جُستاری مقاصدپژوهانه در مبانی این انگارهِ مشهور می‌باشد که در آن، بر عدالت، به عنوان یکی از مهمترین مقاصد شریعت، تمرکز شده است. بازخوانی عدالتِ پژوهانه ادلّه قیادت، نشان می‌دهد که مبانی حدّانگاری قوّادی، با چالش‌های جدّی روبروست. تنوّع و تکثّرِ ایجاد شده در عنصر مادی و معنوی جُرم مذکور در روزگار معاصر، در مقایسه با ماهیّتِ بسیط آن در عصر صدور روایات، آنرا به بِزه‌ای مرتبه‌دار و پیچیده تبدیل نموده؛ یافته‌های پژوهش، که به روش توصیفی تحلیلی انجام شده، نشان می‌دهد که رعایت عدالت، در قالبِ اصل تناسب جُرم و مجازات، اقتضا دارد، قوّادی در زمره جرائم تعزیری جای گیرد تا با افزایش اختیارات قاضی در تعیین کیفر و نیز ایجادِ انعطاف قانونی در کیفیت اجرای مجازات، عدالت کیفری به نحو شایسته‌تری تحقّق یابد.

a justice oriented research on the foundations of considering qawadi as a ta’zir crime

qawadi, or mediation in fornication, is one of the criminal acts classified by most jurists as a hadd crime, with a prescribed punishment of 75 lashes based on hadiths. this study is a maqasid based exploration of the foundations of this well known view, focusing on justice as one of the key objectives of sharia. a justice oriented reexamination of the evidence for qawadi reveals that the foundations for its classification as a hadd crime face significant challenges. the diversity and complexity that have emerged in the material and moral elements of this crime in contemporary times, compared to its simple nature during the era of hadith revelation, have transformed it into a layered and complex offense. the findings of this descriptive analytical study indicate that justice, as embodied in the principle of proportionality between crime and punishment, necessitates that qawadi be categorized as a ta’zir crime. this reclassification would enhance judicial discretion in sentencing and introduce greater legal flexibility in the execution of punishments, thereby ensuring more effective realization of criminal justice.