تحلیل اثر تعمیق مالی بر رفاه اقتصادی در ایران طی نیم قرن اخیر

در پژوهش حاضر نخست رفاه اقتصادی با استفاده از شاخص ترکیبی رفاه اقتصادی مبتنی بر چهار مولفه‌ی جریان مصرف، انباشت ثروت، امنیت و توزیع درآمد محاسبه و برآورد شد. سپس با استفاده از رهیافت خود رگرسیونی با وقفه‌های توزیعی در قالب سه الگو، اثر تعمیق مالی بر رفاه اقتصادی در دوره زمانی 1350 تا 1401 مورد بررسی و آزمون قرار گرفت. در این راستا در باب تعمیق مالی از سه شاخص در مطالعه حاضر استفاده و الگوی پژوهش بر اساس شاخص‌ مجزایی تصریح و برآورد گردید. محاسبه شاخص ترکیبی رفاه بیانگر آن است که شاخص رفاه از برنامه‌ی اول تا برنامه پنجم روند افزایشی داشته است. به‌نحوی‌که از رقم 20/9 در برنامه اول به رقم 60/3 در برنامه‌ی پنجم رسیده است. همچنین پس از برنامه‌ی سوم سطح رفاه بیشتر از میانگین کل دوره بوده است. روند حرکتی شاخص‌های تعمیق مالی نیز حاکی از وجود روندی تقریباً افزایشی است. نتایج برآورد الگو در بلندمدت نشان می‌دهد هر سه شاخص تعمیق مالی با اثری مثبت بر رفاه اقتصادی همراه است؛ همچنین رشد اقتصادی و درآمد سرانه اثری مثبت و تورم اثری منفی بر رفاه اقتصادی دارد. یافته‌ی دیگر آن‌که در دوران قبل انقلاب تا پایان جنگ (1355 تا 1368) و پسا برجام به نحو معناداری ا ز سطح رفا ه اقتصادی ایرا ن کاسته شد ه است.

analysis of the effect of financial deepening on economic well-being in iran during the last half century

in the present study, economic well-being was first calculated and estimated using the combined index of economic well-being based on four components of consumption flow, wealth accumulation, security and income distribution. then, using the approach autoregressive distributed lag in the form of three models, the effect of financial deepening on economic well-being in the period of 1971 to 2022 was investigated and tested. in this regard, regarding financial deepening, three indicators were used in the present study and the research model was specified and estimated based on a separate indicator. the calculation of economic well-being index shows that the well-being index has been increasing from the first plan to the fifth plan. in such a way that it has reached from 20.9 in the first program to 60.3 in the fifth program. also, after the third program, the welfare level was higher than the average of the entire period. the movement trend of financial deepening indicators also indicates an almost increasing trend. the long-run model estimation results show that all three indicators of financial deepening have a positive effect on economic well-being; also, economic growth and income per capita have a positive effect and inflation has a negative effect on economic well-being. another finding is that during the period before the revolution until the end of the war (1976 to 1989) and after the jcpoa, the level of economic well-being of iran has significantly decreased.