اثربخشی «درمان پذیرش و تعهد» بر نشخوار خشم و روابط چند بعدی خود بدن در دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم دارای هراس اجتماعی

مقدمه: هراس اجتماعی از جمله اختلال های شایع روانشناختی به شمار می رود که با ترس از قرار گرفتن در موقعیت های اجتماعی و ترس و نگرانی از ارزیابی منفی توسط دیگران مشخص می شود. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان پذیرش و تعهد بر نشخوار خشم و روابط چند بعدی خود بدن دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم دارای هراس اجتماعی شهر اهواز بود. روش کار: این پژوهش به شیوه نیمه‌ تجربی طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری (60 روز) با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل همه دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر اهواز در سال تحصیلی 1402- 1401بود.  نمونه پژوهش شامل 60 تن دارای اضطراب اجتماعی شناخته شده، به‌صورت تصادفی ساده بر اساس قرعه کشی به 2 گروه  مداخله (30 تن) و کنترل (30 تن) تقسیم شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه جمعیت شناختی، مقیاس نشخوار خشم (anger rumination scale)، پرسشنامه روابط چند بعدی خود بدن، (multidimensional body self relations questionnaire) و سیاهه هراس اجتماعی (social phobia inventory)  بود. روایی محتوای ابزارها به روش کیفی و پایایی به روش همسانی درونی با محاسبه آلفا کرونباخ اندازه گیری شد. ابزار ها در 2 گروه آزمودنی‌ها و در 3 مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری اجرا گردید. گروه  مداخله 8 جلسه و هر جلسه به مدت 60 دقیقه به صورت گروهی و هفتگی درمان پذیرش و تعهد را دریافت کردند. داده ها توسط نرم‌افزار اس پی اس اس نسخه 23 تحلیل شد. یافته‌ها: درمان پذیرش و تعهدبر نشخوار خشم (p<0.01, f=21.07) و روابط چندبعدی خود بدن (p<0.05, f=5.97) دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم با هراس اجتماعی موثر است. نتیجه‌گیری: درمان پذیرش و تعهد در  کاهش نشخوار خشم و  روابط چند بعدی خود بدن تاثیر معنادار داشت. پیشنهاد می شود مشاوران در مدارس در صورت تشخیص هراس اجتماعی دانش آموزان با اجرای درمان پذیرش و تعهد به کاهش سطح نشخوار خشم و بهبود روابط چند بعدی خود بدن دانش آموزان کمک کنند.  

the effectiveness of acceptance and commitment therapy on anger rumination and multidimensional body-self relations of female students of the secondary level with social phobia

introduction: social phobia is one of the most common psychological disorders, which is characterized by the fear of being in social situations and the fear and worry of being negatively evaluated by others. the purpose of this research was to determine the effectiveness of acceptance and commitment therapy on rumination of anger and multidimensional body self relations of female students of the secondary level with social phobia disorder in ahvaz city.methods: this research was a semi experimental design with pre test, post test and follow up (60 days) with a control group. the statistical population of this research included all female students of the secondary level of ahvaz city in the academic year of 2022 2023. the research sample included 60 people with known social phobia disorder, were divided by simple random sampling based on lottery into 2 intervention groups (30 people) and control (30 people). research instruments include demographic questionnaire, anger rumination scale, multidimensional body self relations questionnaire and social phobia inventory. which was implemented at the level of 2 groups of subjects and in 3 stages of pre test, post test and follow up. validity of instruments using qualitative methods and reliability was measured by internal consistency method by calculating cronbach’s alpha. the experimental group had 8 sessions and each session lasted for 60 minutes as a group and weekly and based on the acceptance and commitment therapy. the data was analyzed by spss .23.results: acceptance and commitment therapy is effective on anger rumination (p<0.01, f=21.07) and multidimensional body self relations (f>0.05, p=5.97) of female students of the secondary level with social phobia.conclusions: acceptance and commitment therapy” had a significant effect on reducing rumination of anger and multidimensional body self relations. it is suggested that counselors in school help to reduce the level of rumination of anger and reduce concern about students’ body image by implementing acceptance and commitment therapy in case of social phobia in students.