اثربخشی «طرحواره‌درمانی ذهنیت‌مدار» بر کیفیت زندگی و ذهنیت‌ طرحواره‌ای زنان 20 تا 40 سال

مقدمه: ذهنیت‌ طرحواره‌ای ناکارآمد بر کیفیت زندگی تاثیر منفی می‌گذارد که نیازمند مداخله‌ای موثر برای بهبود این حوزه است. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی طرحواره‌ درمانی ذهنیت‌ مدار بر کیفیت زندگی و ذهنیت‌ طرحواره‌ای زنان 20 تا 40 سال انجام شد. روش کار: پژوهش حاضر از نوع نیمه‌تجربی از نوع پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه کنترل همراه با پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل همه زنان 20 تا 40 سال شهر اصفهان در سال 1402 بودند. تعداد 28 زن 20 تا 40 سال بر اساس نمونه‌گیری هدفمند و به روش در دسترس  انتخاب شدند. سپس به‌صورت تصادفی از نوع قرعه‌کشی در گروه  طرحواره‌درمانی ذهنیت ‌مدار (14 زن) و گروه کنترل (14 زن) گمارده شدند. جمع‌آوری داده‌ها با پرسشنامه جمعیت‌شناختی، ابزارهای کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت- کوتاه (world health organization quality of life brief whoqol-bref)  و سیاهه ذهنیت‌ طرحواره‌ای (schema mode inventory) انجام گرفت. روایی محتوا به روش کیفی و پایایی به روش همسانی درونی با محاسبه ضریب آلفا کرونباخ انجام شد. برای گروه‌ مداخله، 10 جلسه 90 دقیقه‌ای طرحواره‌درمانی ذهنیت ‌مدار  هفته‌ای 1 جلسه انجام شد. گروه کنترل درمان را پس از اتمام پژوهش دریافت کردند. پس از اتمام مداخله، پس‌آزمون و به فاصله 2 ماه بعد پیگیری انجام شد. داده‌ها در نرم‌افزار اس پی اس اس نسخه 23 تحلیل شد.یافته ها: بین گروه مداخله و گروه کنترل در متغیر کیفیت زندگی و ذهنیت‌ طرحواره‌ای، در مرحله پس‌آزمون و پیگیری تفاوت معناداری وجود داشت. بنابراین، مداخله در ارتقاء کیفیت زندگی و ذهنیت طرحواره‌ای زنان 20 تا 40 سال اثربخش بود (p<0/05).نتیجه گیری: طرحواره‌درمانی ذهنیت ‌مدار باعث ارتقاء کیفیت زندگی و ذهنیت‌ طرحواره‌ای زنان 20 تا 40 سال می‌شود. پیشنهاد می‌شود روانشناسان که با زنان کار می‌کنند از یافته‌های پژوهش حاضر در جهت ارتقاء کیفیت زندگی و ذهنیت‌ طرحواره‌ای زنان استفاده کنند. 

the effectiveness of “schema modes therapy” on improving the quality of life and schema mode of women aged 20 to 40

introduction: maladaptive schema modes negatively impact quality of life, requiring effective interventions to improve this area. the present study was conducted with the aim of determining the effectiveness of “schema modes therapy” on improving the quality of life and schema modes of women aged 20 to 40.methods: the current research was of semi-experimental type with pre-test, post-test with control group and follow-up. the statistical population of the present study included all women 20 to 40 years old of isfahan city in 2023. 28 women aged 20 to 40 were selected based on available sampling. then they were randomly assigned to the “schema modes therapy” group (14 women) and the control group (14 women) by lottery. the research data was collected with a demographic questionnaire, world health organization quality of life brief version whoqol-bref and schema mode inventory. content validity was done by qualitative method and reliability by internal consistency method by calculating cronbach’s alpha coefficient. then, for the intervention group, 10 90-minute sessions of “schema modes therapy” (1 session per week) were conducted. the control group received the treatment after the research was completed. after the completion of the intervention, a post-test and a follow-up was conducted 2 months later. data were analyzed in spss. 23 software. to analyze the data, repeated measurement variance analysis and benferoni’s post hoc test were used.results: there was a significant difference between the intervention group and the control group in the variable of quality of life and schema modes, in the post-test and follow-up phase. therefore, the intervention was effective in on improving the quality of life and schema modes of women aged 20 to 40 (p<0.05).conclusions: schema modes therapy improving the quality of life and schema modes of women aged 20 to 40. it is suggested that psychologists who work with women use the findings of this research to improve the quality of life and schema modes of women.