>
Fa   |   Ar   |   En
   شباهت‏های عرفانی آثار احمد جام با شش اثر عرفانی پیش از خود و ردّ نظریة امّی بودن وی  
   
نویسنده مدنی امیرحسین
منبع كهن نامه ادب پارسي - 1393 - دوره : 5 - شماره : 4 - صفحه:123 -141
چکیده    یکی از صفاتی که برخی مقامات‏نویسان به احمد جام نسبت داده‌اند «امّی ‏بودن» وی است. آنان، با انتساب چنین صفتی به شیخ جام، همة گفته‏های او را برگرفته از الهام ربّانی و کشف و شهود عارفانه می‌دانند. اگر، بنا به نوشتة این مقامات‏نویسان، همة آثار و نوشته‏های احمد جام متاثر از «الهامات غیبی» باشد، این همه شباهت میان آثار او با نوشته‏های مشایخ متقدم چه می‏شود؟ و چگونه می‏توان این مشابهت‏ها را توجیه کرد؟ آیا مقامات‏نویسان، با این همه اصرار به نقش «الهام» در آثار شیخ، تلویحاً نخواسته‌اند که او را با «نبی امّی» برابر سازند؟ و از این راه بر مقامات و کرامات شیخ نزد آیندگان بیفزایند؟در این مطالعه کوشیده‌ایم، ضمن مقدمه‏ای دربارة «الهام و وحی دل» عارفان، به سوالات یادشده پاسخ دهیم. بدین منظور، آثار منثور شیخ جام را با شش اثر عرفانی متقدم سنجیدیم و به بررسی و تحلیل تشابهات تفسیری ـ تاویلی و هم‌چنین تشابهات عرفانی این آثار پرداختیم و با نمودن وجوه تشابه به اثبات این نکته پرداختیم که احمد جام، بر اثر مطالعه و تحقیق، با میراث عرفانی پیش از خود کاملاً آشنا بوده و آثار او ترکیبی است از الهامات الهی و متاثر از گفته‏ها و نوشته‏های مشایخ پیشین.
کلیدواژه احمد جام ,الهام ,امّی ,تشابهات تفسیری و عرفانی ,عارفان متقدم
آدرس استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه, استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کاشان, ایران
پست الکترونیکی a_ mad56@yahoo.com
 
     
   
Authors
  
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved