>
Fa   |   Ar   |   En
   تحلیل کنش های سه گانه شخصیت های اساطیری در ساختار روایی داراب ‌نامه طرسوسی از منظر اسطوره شناسی کنش گر ژرژ دومزیل  
   
نویسنده محمدزاده الناز ,اسماعیلی محمدمهدی ,خمسه شروین
منبع كهن نامه ادب پارسي - 1402 - دوره : 14 - شماره : 1 - صفحه:374 -404
چکیده    پژوهش حاضر به روش توصیفی - تحلیلی تلاش می‌کند با توجه به نظریه‌ کنشگرای ژرژ دومزیل به شناخت ساختار روایی داراب‌نامه‌ طرسوسی به‌عنوان یکی از کهن‌ترین متون اساطیری ایران بپردازد و از این طریق میزان مشابهت کنش‌های شخصیت‌های آن را با متون اساطیری هندواروپایی بسنجد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ساختار روایی این اثر با متون حماسی هندواروپایی قابل انطباق است و کنش‌های سه‌گانه‌ مطرح‌شده در رویکرد کنشگرای دومزیل (فرمانروایی، جنگاوری و باروری) کنش‌های اصلی شخصیت‌های اساطیری در این روایت به شمار می‌روند. اسکندر، داراب، همای، طمروسیه و بوراندخت هر کدام دارای ویژگی‌های بارزی هستند که در زیرمجموعه‌ کنش‌های سه‌گانه طبقه‌بندی می‌شوند. در این اثر «پادشاهی مطلق» از آن خداوند است و خدای مطلق با استفاده از ابزارهای گوناگون از قبیل «خواب‌دیدن»، «به‌کارگیری عوامل طبیعی» و «به یاری فرستادن موجودات افسانه‌ای» به آنان مدد رسانده است. کنش جنگاوری در این روایت با اهداف مختلفی ازجمله گسترش قلمرو، دفاع از سیطره‌ حکومت، برقراری امنیت، انتقام و گسترش دین و عدل و داد جایگاه ویژه‌ای دارد و شخصیت‌های اساطیری همواره در میدان‌های رزم آزموده می‌شوند. فراوانی نعمت، خزینه‌های انبوه، آبادانی، آرامش و رفاه، زیبایی و جوانی، دلبستگی و مشاهده‌ امثال این موارد در توصیف شخصیت‌های اساطیری این روایت نیز نشان از کنش سوم یعنی باروری دارد.
کلیدواژه اسطوره شناسی تطبیقی، ژرژ دومزیل، کنش های سه گانه، داراب نامه، شخصیت های اساطیری
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی, دانشکده ادبیات و علوم انسانی, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی, دانشکده ادبیات و علوم انسانی, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی, دانشکده ادبیات و علوم انسانی, ایران
پست الکترونیکی sh.khamse@gmail.com
 
   analysis of the three actions of mythological charactersin the narrative structure darabnameh tarsusi fromthe point of view of the mythology of activist georges dumzil  
   
Authors mohammadzadeh elnaz ,esmaili mohammad mahdi ,khamseh shervin
Abstract    the present research, using a descriptive-analytical method, tries to understand the narrative structure of tarsousi darabnama as one of the oldest mythological texts of iran, according to the actionist theory of georges dumzil, and in this way, the similarityof its characters' actions with the texts indo-european mythology basnajd. the findingsof the research show that the narrative structure of this work can be adapted to indo-european epic texts and the three actions proposed in domzil's actionist approach(commanding, fighting and fertility) are the main actions of mythological characters inthese narrations are considered. iskander, darab, homay, tamrosieh and burandekhteach have distinctive features that are classified in the subgroup of triple actions. in thiswork, absolute kingdom belongs to god, and god has helped them by using varioustools such as dreaming, using natural factors and sending legendary creatures tohelp. the act of warfare has a special place in this narrative with various goals such asexpanding the territory, defending the control of the government, establishing security,revenge and spreading religion and justice and the mythological characters are always tested in the battlefields. abundance of blessings, abundant treasures, prosperity, peaceand prosperity, beauty and youth, attachment and observation of such things in thedescription of the mythological characters of this narrative also show the third action, fertility.
Keywords comparative mythology ,darab-nameh ,georges dumzil ,mythological characters ,three acts
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved