«خویش را سنّى نماید از ضلال» حقیقت سنّت و سنّت حقیقى در مثنوى مولوی
|
|
|
|
|
نویسنده
|
پازوکی شهرام
|
منبع
|
كهن نامه ادب پارسي - 1396 - دوره : 8 - شماره : 2 - صفحه:1 -18
|
چکیده
|
یکى از دلایل اصلى برخى علماى شیعه که مخالف مولانا و افکار و تعالیم او هستند این است که میگویند وى سنّى است. بر این ادّعا از اواسط دوره صفویّه تاکید شده و تاکنون به انحاى مختلف قوّت یافته است[i]و آن را مستمسکی برای رد و انکار تعالیم مولانا کردهاند. دلایل اصلی آنان یکی اشعاری است که مولانا در آن سنّی بودن را تمجید و از آن دفاع میکند؛ دیگری بعضی آراء مولاناست که به نظر این علماء شیعه حاکی از اعتقاد مولانا به اصول دینی اسلام برحسب اعتقادات اهل سنّت خصوصاً اشاعره است. در این مقاله پس از بررسی مفهوم سنّی بودن در تلقی عرفانی از آن، نخست به بررسی آن دسته ابیاتی که مولانا سنّی بودن را تعریف میکند، میپردازیم. پس از آن چند مساله از مسائل مربوط به اصول دین را که مطابق آنها میتوان نظر مولانا را تشخیص داد که آیا بر وفق مذهب اهل سنّت است یا نه بررسی میکنیم. [i]. از آخرین ردّیههاى مثنوى رساله موجز آیتاللّه میرزا علىاکبر مصلاّیى است که در سال 1304 قمرى به انتها رسیده و با عنوان نقدى بر مثنوى چاپ شده است (نقدى بر مثنوى، انتشارات انصاریان قم، 1375.) مقدّمه مفصّل چاپ این رساله مختصر را آیتاللّه سیّد جواد مدرّسى در حدود پانصد صفحه نوشته است. در این کتاب، هم مولّف و هم مقدّمهنویس تلاش بسیار کردهاند که با استشهاد به ابیاتى از مثنوى اثبات کنند مولانا سنّىمذهب است. نکته جالب توجّه این است که میرزا علىاکبر مصلاّیى از شاگردان فقیه بزرگ آیتاللّه شیخ انصارى است که در زمان شاگردى در محضر احمد نراقى به توصیه استادش به در خانه درویشى رفت و از او خواست که به او یک دوره مثنوى بیاموزد (به نقل از اکبر ثبوت، در مقاله مولانا در نگاه سه داناى شیعه مندرج در عرفان ایران، گردآوری سید مصطفی آزمایش، شماره 35 و 36، ص 24؛ همچنین نشریه کیهان اندیشه، فروردین 1371، ص 7، به نقل از شیخ اسداللّه زنجانى).
|
کلیدواژه
|
مولانا، مثنوی، اشعری، سنّت، سنّی، شیعه
|
آدرس
|
موسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران, ایران
|
پست الکترونیکی
|
shpazouki@hotmail.com
|
|
|
|
|