بررسی نظریۀ قلمروزدایی و بازقلمروسازی وستفالی در داستان‌های اقلیم شمال (مطالعۀ موردی: داستان مرقد آقا و داستان گیله‌مرد)

وابستگی به سنت و رهایی از آن و اتصال به مدرنیته فصل تمایز متون ادبی در دوران جدید است و متون به اعتبار درهم شکستن مرزهای سنت و وابستگی به آن تعریف و از هم متمایز می‌شوند. در دوران مدرن وابستگی متون ادبی به عنصر مکان و جغرافیا یکی از وجوه تمایز این آثار با آثار کلاسیک است. با شکل‌گیری تعاریفی تازه از مکان، نویسندگان با نگاه‌هایی متعدد و چندوجهی بر ارزش و کیفیت مکان‌ها افزودند و مکان‌ها چندلایه شدند. در پژوهش پیش‌رو داستان گیله‌مرد از بزرگ‌علوی و داستان مرقدآقا از نیمایوشیج به شیوۀ توصیفی تحلیلی و از منظر نقد جغرافیا بررسی و روشن شده‌است که نیما و بزرگ‌علوی با تاکید بر جغرافیایی واحد قصد به چالش کشاندن قلمروهای کهن و ایجاد قلمروهایی تازه داشته‌اند. بزرگ‌علوی کوشیده‌است با بازفعال‌سازی نهضت جنگل و واگویۀ صدای این جریان که از دل جغرافیا و محیط سر برآورده‌است، مدرنیته را در برابر سنت به صورت شکست‌خورده وصف کند و با قلمروزدایی تفکر مدرن که می‌کوشید همۀ فضاها را به فضایی واحد بدل سازد به مبارزه برخیزد. در داستان فوق، سوژه‌های تفکر مدرن که نمایندگان قلمروزدایی و بازقلمروسازی هستند در کشاکش با قلمروگرایی بومیان به صورت شکست‌خورده مصوّر می‌شوند. نیمایوشیج نیز در داستان فوق سنت‌گرایان را به مثابۀ قلمروگرایانی می‌داند که در برابر دیگری قلمروزدا قد علم کرده‌اند. این دیگری از دل فرهنگ خودی برخاسته‌است؛ اما به دنبال تخطی از قلمرو پیشینیان است و علی‌رغم آنکه در راه بازقلمروسازی جان می‌دهد، نمی‌تواند تغییری در سوژه‌ها ایجاد کند.

investigating the westphalian theory of deterritorialization and reterritorialization in the stories of the northern region (case study: the story of the shrine of agha and the story of gilehmard)

one of the differences between modern literary texts and pre-modern texts is the dependence of modern literary texts on place and geography. the authors of the modern era added multiple and multifaceted views on the value and quality of the places andmade the places multi-layered. in the upcoming research, the story of gilehmard from bozorg alavi and the story of marghad agha from nimayoshij have been investigated and clarified in a descriptive, analytical manner and from the point of view ofgeography criticism, that nima and bozorg alavi intended to challenge the old territories and create new territories by emphasizing the geographical unit. by reactivating the forest movement and voicing the voice of this movement that arosefrom the heart of geography and the environment, bozorg alavi has tried to describe modernity as defeated in the face of tradition and fight against the deterritorialization of modern thought that tries to turn all spaces into a single space. in the above story, thesubjects of modern thought who are the representatives of deterritorialization and reterritorialization are portrayed as defeated in the struggle with the territorialism of the natives. nimayushij also considers the traditionalists as territorialists in the story, whohave risen up against the territorialists. this other has arisen from the heart of insider culture; but it seeks to violate the territory of the predecessors, and despite the fact that it dies in the way of re-territorialization, it cannot bring about a change in the subjects.