تحلیل اشعار سهراب سپهری بر اساس مکتب متافیزیک انگلستان(با تکیه بر دفتر صدای پای آب)

سهراب سپهری، شاعر معاصر ایرانی، با استفاده از زبانی انتزاعی به بیان مفاهیم عرفانی عمیقی در اشعار خود می پردازد. با سیری در ادبیات انگلستان به یک مکتب ادبی به نام «متافیزیک» برمیخوریم که حاصل قرن هفدهم میلادی است اما مدت ها بعد از قرن هفده به جهان شناسانده شده است. آثار متافیزیکی همچون آثار سپهری از عرفان و پیچیدگی لطیفی برخوردار هستند. در این جستار کوشش می شود. شعر «صدای پای آب» سهراب سپهری از حیث ویژگی های مکتب متافیزیک بررسی شود تا میزان شباهت و تاثیرپذیری آن از این مکتب اروپایی روشن شود. روش به کار گرفته شده در این پژوهش، روش توصیفی - تحلیلی است.در نگارش این شعر، بسیاری از مولّفه های متافیزیکی استفاده شده است البتّه باید متذکّر شد که سپهری از برخی از این ویژگی ها به روش خود استفاده می کند؛ عرفان تماماً مسیحی مکتب متافیزیک در اشعار سپهری تبدیل به شالوده ای از عرفان غرب و شرق و اسلام می شوند و عشقی که در متافیزیک گاه با شهوت درآمیخته شده، تبدیل به عشقی پاک و مقدس می شود. روش او در استفاده از مضمون های پیچیده‌ دنیوی، استعارات و تشبیهات آشنازداینده، محاورهای بودن و موجز بودن کلام بر اساس شاخص های متافیزیک است. در میان تمام مولّفه های متافیزیکی تنها قابلیت نمایشی داشتن اشعار متافیزیکی است که در دفتر صدای پای آب دیده نمی شود. تحلیل این دفتر از این شاعر جس تو جو گر نشان می دهد که او مشابه‌ مکتب ادبی مذکور از ترفندهای زبانی و ادبی خاصی بهره می برد تا به پرسش های متافیزیکی و عرفانی خود پاسخ دهد.

an analysis of sohrab sepehri’s poetry based on the metaphysical school of poetry in england:case study of the poem “footsteps of water”

sohrab sepehri, the contemporary iranian poet, expresses deep mystical concepts in his poems by the use of an abstract language. in a survey in english literature, we encountera literary school called “metaphysical” which originated in the 17th century but was fully recognized in the world in later centuries. metaphysical works, like sepehri’s works, revolve around mysticism and a delicate complexity. in this article, we try to analyze sohrab sepehri’s poem, “footsteps of water” with the help of the characteristics of metaphysical poetry in order to reveal their similarities and to assess the influence of that european school on this poem. the method used in this study isdescriptive-analytical. it reveals that in the writing of this poem, many elements of metaphysical poetry are used; albeit, sepehri uses these elements in his own way; for instance, the completely christian mysticism of the metaphysical poetry turns towardthe foundations of a blend of western, eastern and islamic mysticism in sepehri’s poem; and the concept of love in metaphysical poetry which is sometimes mixed with lustturns into a pure and holy love. nevertheless, his style in using the complex worldly themes, complex metaphors, conceits and defamiliarizing similes, argumentative tone and concise language is similar to the criteria of metaphysical poetry. among all the elements of metaphysical poetry, the only element that can not be found in “footsteps of water” is the dramatic potentiality. analyzing this collection of poetry by this constantly searching poet shows that he, just like the metaphysical poets of englishliterature, makes use of special linguistic and literary techniques in order to answer his mystical and metaphysical questions.