تاریخ‌نگاری ترجمه در ایران (موردپژوهی: روزنامه وقایع اتفاقیه)

پژوهش حاضر با تکیه بر رویکرد تاریخ‌نگاری هرمانز (2022) به ترجمه و با استفاده از نظریۀ روایت بیکر (2006) و مفهوم قاب‌بندی از طریق تصرف گزینشی بر چهل‌و‌یک شمارۀ نخست روزنامۀ وقایع ‌اتفاقیه متمرکز می‌شود تا نقش ترجمه را در مبارزه با گفتمان سلطنت مطلقه و درنتیجه شکل‌گیری گفتمان ترقی در ایرانِ دورۀ قاجار بررسی کند. برای این منظور، ابتدا اخبار ترجمه‌شدۀ روزنامه بررسی شد تا مشخص شود چه متن‌هایی برای ترجمه انتخاب شده است. سپس داده‌های استخراج‌شده به تم‌هایی تبدیل شد و از تم‌های به‌دست‌آمده استفاده شد تا معلوم شود این اخبار منتخب چه تفسیری از گفتمان سلطنت مطلقه ارائه می‌دهند. نتایج نشان داد بیشترین حجم اخبار ترجمه‌شده بر تحولات سیاسی/فکری اروپا متمرکز بود و این اخبار آشکارا گفتمان سلطنت مطلقه را زیر سوال می‌برد.

translation historiography in iran: the case of ruznameh-ye vaqaye'e etefaqiyeh

employing hermans' (2022) approach to translation historiography and drawing on baker's (2006) narrative theory along with the notion of framing through selective appropriation, this study focuses on the first forty-one issues of ruznameh-ye vaqaye'e etefaqiyeh to investigate the role of translation in challenging the discourse of royal despotism and crystallizing the discourse of progress as a result in iran under qajar dynasty. to do so, first the translated section in the newspaper was analyzed to see what texts had been selected for translation. the data was then organized around some themes to see how the selected news had (re)narrated the royal despotism discourse. the results showed that the greatest number of news items had concentrated on political/intellectual developments in europe which clearly undermined the discourse in question