مفهوم فرهنگی‌اجتماعی جنسیت در ترجمه بین‌نشانه‌ای: نگاهی به سینمای اقتباسی مهرجویی با محوریت زنان

در تحقیق حاضر به بررسی تغییرات مفهوم فرهنگی‌اجتماعی جنسیت با تمرکز بر زنان در انتقال از آثار ادبی مکتوب به سینمای اقتباسی به‌عنوان نوعی ترجمۀ بین‌نشانه‌ای پرداخته شده است. دو فیلم پری (1373) و مهمان مامان (1382) به کارگردانی داریوش مهرجویی به همراه آثار ادبی متناظر آن‌ها به‌عنوان پیکرۀ تحقیق انتخاب شده­اند. از مدل پردیکاکی (2017) برای بررسی عناصر همیشه حاضر در داستان‌گویی شامل پی‌رنگ، تکنیک‌های روایت، شخصیت‌پردازی و زمینه استفاده شد و تحلیل داده‌ها با استفاده از یک چارچوب نظری تجمیعی صورت گرفت. نتایج نشان داد کارگردان با به‌کارگیری تکنیک‌ زنانه‌زدایی و با تاکید بر ویژگی‌های تاثیرگذار زنان در مقابل تفکر قالبی مقاومت کرده و تصویری بهتر و ارتقا یافته از شخصیت‌های زن در مقایسه با شخصیت‌های زن آثار اصلی ارائه داده است. همچنین پری که اقتباس از اثری غیر بومیست، نسبت به مهمان مامان که اقتباس از اثری بومیست، به‌دلیل ملاحظات فرهنگی تغییرات بیشتری داشته است.

gender in intersemiotic translation: a study of mehrjui's women-centered adaptations

this study investigated how the concept of gender as it relates to femininity was modified in movie adaptations of literary works through intersemiotic translation. two movies, pari (1995) and mom's guest (2004), which were directed by dariush mehrjui, along with their respective original works were selected as the research corpus. perdikaki's (2017) model was used to examine the key elements of storytelling, including plot, narrative techniques, characterization and setting, and the data were then analyzed using an integrative theoretical framework. results indicated that by employing a de-feminizing technique and highlighting the influential traits of women, the director challenged societal stereotypes and portrayed female characters in a more empowered manner than in the original works. also, pari, an adaptation of a foreign work, has undergone more changes due to cultural considerations than mom's guest which is an adaptation of an iranian story.