ضعف و شکست‌های دستگاه‌های ایدئولوژیک (isa) بر اساس نظریّۀ آلتوسر در رمان پرتقال کوکی (1962)

آلتوسر معتقد بود حکومت‌ها برای تامین خواسته‌های طبقه حاکم، نیازمند ابزارهایی در جهت تسلّط بر توده‌ها هستند. او عقیده داشت سیستم تک‌دستگاهی که مارکسیست‌های سنّتی طرح کرده بودند و طبق آن حکومت فقط با ابزار زور و سرکوب به کنترل جمعیت‌ها می‌پرداخت، ناقص و غیر جهان شمول است؛ چراکه با استناد به آن نمی‌توان توضیحی برای سرسپردگی داوطلبانۀ جامعه ارائه کرد. در همین راستا، او ابزارهای حکومتی را به دو دستۀ ایدئولوژیک و سرکوبگر تقسیم و بیان کرد که فعّالیّت دائمی دستگاه‌های ایدئولوژیک باعث حفظ تعادل قدرت در جامعه خواهد شد. این پژوهش به بررسی چند مورد از ناکارآیی عملکردهای دستگاه‌های ایدئولوژیک در رمان پرتقال کوکی اثر آنتونی برجس می‌پردازد. قهرمان قصّه نوجوانی خشن و قدرت طلب است که ارزش بالایی برای فردیت خود قائل است. تقریباً هیچ‌کدام از نهادهای مرتبط با دستگاه‌های ایدئولوژیک در این رمان قادر نیستند به نحو مطلوب روی قهرمان تاثیر بگذارند. پرتقال کوکی هنرمندانه و کامل، تقریباً، تمامی قسمت‌های مرتبط با دستگاه‌های ایدئولوژیک حکومتی را در سرنوشت شخصیت اصلی دخیل می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که نهادهای ایدئولوژیک در این رمان به وظایفشان عمل می‌کنند، امّا کارآیی ندارند.

failures and shortcomings of ideological state apparatuses in a clockwork orange: insights from althusser’s theory

althusser believed governments require toolkits to fulfill the desires of the ruling class. he proposed that the old-school scheme of the earlier marxists, that governments functioned solely by repression, is inadequate and cannot explain how the society goes under service voluntarily. he divided the governing tools into ideological (isa) and repressive (rsa) and proposed that the constant functions of the former keep the society balanced, and the latter backs it up by prioritizing violence and force. this research analyzes the instances of the failure of the isa in the society of a clockwork orange (1962) (aco). the protagonist is a teenager greatly prizing his individuality. almost all the isa-related institutions cannot affect him. subtly, aco (1962) makes every part of the isa responsible for the protagonist’s fate. the results indicate that while isas in aco (1962) are at work, they are malfunctioning.