سوژه و فناوری از منظر فوکو و هایدگر

این پژوهش به بررسی تحول مفهوم سوژه در تاریخ فلسفه و مقایسه دیدگاه‌های مارتین هایدگر و میشل فوکو می‌پردازد. در ابتدا، سوژه به‌عنوان امری مستقل و خودبنیاد در تقابل با ابژه در نظر گرفته می‌شد، اما این برداشت در آثار متفکرانی مانند مارکس، فروید، نیچه، هایدگر و فوکو دستخوش تغییر شده است. این تحقیق نشان می‌دهد که با از دست رفتن تصور سوژه به‌عنوان یک ذهنیت خلاق و مختار، چگونه این مفهوم در اندیشه متفکران بازتعریف شده است. هایدگر با مفهوم «دازاین» و نقد متافیزیک سنتی، بر فهم هستی‌شناختی سوژه تاکید دارد و نقش تکنولوژی را در تبدیل موجودات به ابزارهای قابل‌کنترل بررسی می‌کند. در مقابل، فوکو بر تاثیر قدرت و نهادهای اجتماعی در شکل‌دهی به سوژه تاکید کرده و آن را محصول مناسبات تاریخی و تکنیک‌های نظارتی می‌داند. او همچنین اخلاق یونانیان باستان را الگویی برای خودسازی در برابر سلطه قدرت معرفی می‌کند. در نهایت، هر دو متفکر به مساله شکل‌گیری هویت انسانی پرداخته‌اند؛ هایدگر از منظر هستی‌شناسی و فوکو از منظر قدرت و ساختارهای اجتماعی. این دو دیدگاه، درک جامعی از تحولات مفهوم سوژه و جایگاه آن در جهان معاصر ارائه می‌دهند.

subject and technology from the perspective of foucault and heidegger

this research explores the transformation of the concept of the subject in the history of philosophy, focusing on a comparison between martin heidegger and michelfoucault. initially, the subject was conceived as an independent and autonomous entity, distinct from the object. however, thinkers such as marx, freud, nietzsche,heidegger, and foucault challenged and redefined this notion. the study shows howthe idea of the subject as a creative, free consciousness was gradually replaced bymore complex interpretations. heidegger, through his concept of dasein and hiscritique of traditional metaphysics, emphasizes an ontological understanding of thesubject, highlighting how technology turns beings into controllable resources. onthe other hand, foucault investigates the role of power and social institutions in theformation of the subject, portraying it as a product of historical relations anddisciplinary techniques. he also looks to the ethics of ancient greece as a model forself-formation against the dominance of power. ultimately, both heidegger andfoucault address the question of human identity—heidegger through the lens ofontology and foucault through structures of power. their perspectives together offera rich understanding of the changing meaning of the subject and its significance in the contemporary world.